بررسی و تحلیل لبۀ تاریک رفتارهای سازمانی از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گرایش مدیریت منابع انسانی؛ دانشگاه علامه طباطبائی

2 دکترای مدیریت و دانشیار گروه مدیریت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

doi
چکیده

هدف: هدف محقق در این مقاله، بررسی مفهوم لبۀ تاریک رفتار سازمانی از نگاه اسلامی با مطالعۀ مدلها و الگوهای جهانی آن و تأکید بر نامه‌های امیرالمؤمنین علی(ع) بوده است. روش: تحلیل محتوای کیفی. بر اساس پژوهشهای انجام شده، رفتارهای انحرافی به دو دستۀ مثبت و منفی دسته‌بندی می‌شوند. پدیدۀ لبۀ تاریک رفتارسازمانی در دستۀ رفتارهای انحرافی منفی قرار دارد که به دلیل ایجاد هزینه‌های مالی و غیر مالی هنگفت سالیانه برای سازمانها، مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها: در متون دینی به ویژۀ متون اسلامی و نامه‌های نهج‌البلاغه که اغلب خطاب به فرماندهان و مدیران است، این رفتارها به طور مکرر توسط امیرالمؤمنین گوشزد شده است که در مطالعۀ انجام‌شده، 49 کد شناسایی و در دو سطح فردی و سازمانی طبقه‌بندی شد. نتیجه‌گیری: حضرت برای پیشگیری از این رفتارها، راهکارهایی همچون: شفافیت، عدالت سازمانی، عدم ایجاد اصطکاک اجتماعی، جلوگیری از رقابتهای ناسالم، شایسته‌سالاری و ایجاد فرهنگ سازمانی را بیان می‌کنند که برای این رهنمودها به مصداقهایی برگرفته از نامه‌های امیرالمؤمنین اشاره شده است.