سنّتگرایی و نوآوری در غزلهای هوشنگ ابتهاج
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22075/jlrs.2017.1836چکیده
امیر هوشنگ ابتهاج (سایه)، شاعری چیرهدست و توانا و از درخشانترین چهرههای غزلسرای معاصر است. او در هر دو شیوه شعر سنّتی و شعر نیمایی طبعآزمایی کرده است؛ بنابراین طبیعی است که غزلسرایی او از تبحّرش در زمینۀ سرودن شعر نیمایی متأثّر شود تا جایی که در شمار یکی از بهترین سرایندگان غزل نو قرار گیرد. از سوی دیگر غزل چه سنّتی باشد چه نو، یکی از انواع شعر است و میتوان آن را در پنج حوزۀ عاطفه، زبان، تخیّل، موسیقی و شکل بررسی کرد. پژوهندگان در این جستار تلاش میکنند غزلهای سایه را به تفکیک در این حوزهها بررسی کنند تا دریابند او در هر کدام، تا چه حدی نوآوری داشته و تا چه حد از خصایص شعری سرایندگان کلاسیک چون حافظ و سعدی و مولانا تبعیّت کرده است. بر اساس نتایج این پژوهش، غزل سایه ضمن برخورداری از احساسی لطیف و شاعرانه، از نظر موسیقی و شکل ظاهری، همان حال و هوای غزل کلاسیک را به ذهن تداعی میکند، در حوزههای عاطفه و شکل ذهنی، دارای نوآوریهایی در خور توجه است و در حوزههای تخیّل و زبان نیز نوآوریهای اندکی دارد.