بازخوردهای تصحیحی و پاسخ به آنها در کلاس های فارسی آموزانِ خارجی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان شناسی- دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان
doi
چکیده
طبق نظر بسیاری از محققین، بازخوردهای تصحیحیِ شفاهی در تسهیل و تسریعِ فرایند یادگیری زبانِ دوم نقش مهمی دارند و بررسی آنها نیز به لحاظ این که از نوع پژوهشهای غیررسمی (تحقیقات درونکلاسی) محسوب میشوند بسیار حائز اهمیت میباشد؛ همچنین، به دلیل میدانی بودن و نزدیک بودنِ مشاهدهگر به محیط واقعی آموزش، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر، شناسایی انواع خطاهای زبانآموزان، انواع بازخوردهای مدرسان به خطاها و پاسخهای فوری زبانآموزان به آن بازخوردها و نیز تعیین بیشترین و کمترین بسامد آنها در کلاسهای آموزش زبان فارسی به عنوان زبان دوم براساس الگوی لیستر و رانتا (1997) میباشد. به این منظور، پنج کلاس فارسیآموزی در سطوح مقدماتی، میانی و پیشرفته و نیز شرکتکنندههایی متشکل از 5 مدرس ایرانیِ زبان فارسی و 57 فارسیآموز با ملیتهای مختلف از طریق نمونهگیری احتمالی از نوع طبقهای انتخاب شدند. در این پژوهش، 3420 دقیقه مشاهدهی کلاسی صورت گرفت که پس از متناسبسازی دادهها،1620 دقیقه از آنها به متن نوشتاری تبدیل شد. سپس انواع بازخوردهای مدرسان، انواع خطاهای فارسیآموزان و نیز، انواع پاسخهای فوری آنها به بازخوردها مشخص، و از نرمافزارهای رایانهای مخصوصی برای تحلیل دادهها و طراحی «نمودار گردشیِ توالی اصلاح خطا» استفاده شد. پس از بررسی دادهها، معلوم شد که این پژوهش، از لحاظ بیشترین نوع بازخورد ارائه شده، یعنی «تصحیح غیرصریح» و نیز بیشترین پاسخدهی فارسیآموزان به نوع بازخورد، یعنی بازخورد «فراخوانی»، با پژوهش لیستر و رانتا (1997) همسو بوده، اما در مورد کمبسامدترین بازخورد و نیز کمبسامدترین پاسخِ آنیِ زبانآموز به بازخوردِ مدرس، با پژوهش لیستر و رانتا (1997) همسو نبوده است