فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کیفیت خاک بیانگر توانایی خاک در ارائه خدمات زیستی، اکولوژیکی و قابلیت تولید است. تعیین شاخص‌های کیفیت خاک و بیان کیفیت خاک نیازمند اندازه‌گیری تعداد زیادی از خصوصیات خاک است. امروزه فعالیت‌های آنزیمی خاک به عنوان یک شاخص مناسب جهت ارزیابی اثرات عوامل محیطی و مدیریتی بر کیفیت خاک شناخته شده­اند. هدف از این تحقیق توسعه مدل­های رگرسیونی بین فعالیت‌های آنزیمی و ویژگی­های خاک در طول یک ترانسکت از جهت شمال به جنوب می­باشد. برای این منظور از سه منطقه شهرستان میامی استان سمنان، 120 نمونه خاک با روش تصادفی طبقه‌بندی‌شده انتخاب شد. خصوصیات خاک و مقادیر آنزیم­ها طبق روش‌های استاندارد تعیین شد. روابط موجود بین ویژگی­های خاک و فعالیت سه آنزیم بتاگلوکوزیداز، فسفاتاز قلیایی و اوره­آز با استفاده از روش رگرسیون خطی ((OLS مدل­سازی شد. نتایج نشان داد، به‌طورکلی فعالیت‌های آنزیمی از جنوب به شمال شهرستان افزایش یافته و آنزیم بتاگلوکوزیداز دارای بیشترین ضریبتغییرات (68%) بوده است. مدل­های رگرسیونی ارائه‌شده با دقتی (R2adj) در دامنه 7/50% تا 4/70% توانستند فعالیت آنزیمی خاک را پیش‌بینی کنند. مهمترین ویژگی­های خاک مؤثر بر فعالیت آنزیمی در مناطق شمالی به ترتیب اولویت کربن آلی، بافت، ظرفیت تبادل کاتیونی، فسفر و پتاسیم و در مناطق جنوبی کربن آلی، هدایت الکتریکی و pHبودند. بررسی­های اعتبارسنجی مدل­ها هم در مرحله صحت­سنجی(RMSE, R2adj) نشان داد درجه تخمین مدل­ها از اعتبار کافی برخوردار است. نتایج این تحقیق در بهبود برنامه­ریزی­های مدیریتی جهت مدیریت پایدار خاک کاربرد دارد.