فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تکثیر درون شیشه ‏ای درخت به نسبت به دیگر درختان میوه دانه­ دار با دشواری بیشتری همراه است و در نتیجه، بهینه­ سازی روش­ های کشت بافت برای ارقام و ژنوتیپ­ های این درخت با اهداف مختلف نظیر تولید هسته ­های عاری از ویروس، ضرورت دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر به منظور بهینه­ سازی شرایط رشد، پرآوری و ریشه­زایی دو ژنوتیپ امیدبخش درخت به منطقه اصفهان با کدهای KVD4 و KM1 همراه با رقم جدید بهتا در شرایط درون شیشه­ای انجام شد. پس از استقرار ژنوتیپ­ها از طریق کشت مریستم، در آزمایش اول، اثر محیط ­ های کشت پایه MS و QL مورد بررسی قرار گرفت که نتایج حاصل از ارزیابی صفات نشان داد استفاده از محیط پایه QL سبب بهبود رشد، پرآوری و کیفیت شاخه ­چه ­های درون شیشه ‏ای مواد گیاهی مورد ارزیابی شد و محیط QL ، به عنوان محیط کشت پایه برای آزمایشات بعدی انتخاب شد. در آزمایش دوم، اثر سیتوکنین ­های 2iP و BAP در غلظت­های 0/5، 1 و 2 میلی­ گرم در­لیتر و TDZ در دو غلظت 0/022و 0/22میلی­ گرم در­لیتر بر پرآوری ریز­نمونه ­ها بررسی شد. نتایج نشان داد که غلظت 1 میلی­گرم در­لیتر 2iP و 2 میلی­ گرم در لیتر BAP و غلظت 0/22میلی­ گرم در­لیتر TDZ بهترین کارآئی را برای بهبود صفات مورد ارزیابی شاخه­ چه­ های درون شیشه ‏ای داشتند. برای ریشه­دار نمودن ریزقلمه ژنوتیپ­ های مورد ارزیابی، در آزمایش سوم از غلظت­های مختلف دو اکسین IBA و NAA به صورت جداگانه و ترکیبی IBA + NAA استفاده شد. نتایج نشان داد که اثر IBA در مقایسه با NAA در ریشه­ زایی ریز­قلمه ­های درخت به بیشتر بود، به طوری که بالاترین میزان ریشه­ زایی ( 66 درصد) در تیمار یک میلی­ گرم در لیتر IBA به دست آمد.