برآورد تنوع ژنتیکی و وراثتپذیری صفات مورفولوژیکی و عملکرد لاینهای پیشرفته گوجهفرنگی گلخانهای برای انتخاب لاینهای والدینی با عملکرد زودرس
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی بم
2
3
doi
10.22092/spj.2026.372068.1465چکیده
گوجهفرنگی (. Solanum lycopersicum L) یکی از مهمترین سبزیهای میوهای در سراسر جهان است. یکی از مهمترین عوامل در افزایش کمیت و کیفیت محصول گوجهفرنگی گلخانهای، معرفی ارقام جدید پرعملکرد و هیبرید است. جهت تولید بذور هیبرید اولین گام تولید و انتخاب لاینهای والدینی است. در این پژوهش 49 لاین پیشرفته گوجهفرنگی گلخانهای که در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان در گرگان تولید شده اند، مورد ارزیابی قرار گرفتند تا لاینهای با عملکرد زودرس در برداشت یکماهه جهت ورود به برنامه بهنژادی تولید ارقام هیبرید داخلی با عملکرد پیشرس انتخاب شوند. نتایج نشان داد که تفاوت معنیدار بین لاینها برای صفات مورد بررسی وجود داشت. اغلب این صفات در لاینهای مورد مطالعه دارای وراثتپذیری عمومی بالا بودند. بررسی ضرایب همبستگی بین صفات نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت بین عملکرد میوه با تعداد میوه، وزن میوه با قطر میوه، و همبستگی منفی بین مواد کل جامد محلول و pH مشاهده شد. تجزیه خوشهای 49 لاین مورد بررسی را به چهارگروه تقسیم کرد. لاین شمارهی 15 از گروه سوم، زودرس و با عملکرد میوه بالا، وزن میوهی متوسط، لاین شمارهی 36 از گروه چهارم با عملکرد میوه مناسب با وزن تکمیوهی بالا و میزان مواد کل جامد محلول حدود 5% و pH کمتر از 4/5، لاین 54 از گروه اول با وزن میوهی بالای 150 گرم و طول بوته مناسب به عنوان لاینهای والدینی مناسب برای استفاده در برنامه های بهنژادی گوجه فرنگی گلخانهای شناسایی و انتخاب شدند.