گرافیک در کتاب‌های آموزش زبان‌فارسی به غیرفارسی‌زبانان:نقش ارتباطی و کارکرد آثار گرافیک در رویدادهای آموزشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی- دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‏ زبانان

doi
چکیده

کاربرد گرافیک در آموزش زبان، از عناصر بنیادین طراحی آموزشی است. بر پایه‌ی نظریه‌های یادگیری شناختی، عناصر دیداری اگر به درستی به کار روند، نقش بسزایی در پشتیبانی از یادگیری دارند؛ همان‌گونه که کاربرد نادرست آن‌ها نیز به آموزش آسیب می‌رساند. با وجود این، در تهیه‌ی مواد آموزشی، اغلب، یا گرافیک نادیده گرفته می‌شود و یا کاربرد آن آگاهانه نیست. این پژوهش با توجه به نظریه‌های یادگیری شناختی، به بررسی نقش ارتباطی آثار گرافیک و نیز همراهی یا مشارکت این آثار در رویدادهای آموزشی در متون منتخب آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان می‌پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که 1) در طراحی متن‌های آموزشی یاد شده، به‌کارگیریِ کارکرد حسّی اثر گرافیک بیش از کارکرد شناختی آن بوده است، 2) بیشترین تأثیر شناختی آثار گرافیک مربوط به کاربرد آن‌ها در تمرین‌های درس است و این آثار، کمتر در ارائه‌ی متن زبانی مشارکت داشته‌اند. با توجه به نتایج این پژوهش، تهیه‌کنندگان متون یاد شده، چندان به چگونگی کاربرد آثار گرافیک از منظر نظریه‌های یادگیری شناختی توجه ننموده‌اند. بنابراین، بایسته است کاربرد گرافیک در این متون، بر اساس شاخص‌های یاد شده، بازتعریف و اعمال شود.