بررسی نحوه تشکیل و طبقهبندی خاکهای موجود در یک ردیف پستی و بلندی در منطقه فسارود داراب (استان فارس)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد بخش علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز .شیراز.ایران
2 استاد بخش علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز. شیراز.ایران
3 استاد بخش علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز. شیراز.ایران
4 دانشیار بخش علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز. شیراز.ایران
doi
10.22059/ijswr.2019.280278.668186چکیده
مطالعه خاکها در امتداد یک ردیف پستی و بلندی، اصل مهمی برای بیان مفهوم تکامل و تغییرپذیری مکانی خاکها است که به صورت پیوسته در امتدادی مشخص تشکیل شدهاند. هدف اصلی این پژوهش بررسی دو رویکرد کانیشناسی رس و شاخص شباهت سورنسون در توصیف تشکیل و تکامل خاکهای موجود در اراضی منطقه فسارود (داراب) میباشد. سه واحد فیزیوگرافی؛ واریزههای سنگریزهدار، دشت دامنهای و دشت سیلابی در منطقه تعیین شدند. نه پدون مشاهداتی بر اساس نقشه واحدهای فیزیوگرافی منطقه در امتداد شمال غربی – جنوب شرقی حفر گردیدند. خاکهای واقع در دشت سیلابی بهصورت تیپیک اندواکوئپتز و اکسی اکوئیک هاپل یوستپز ردهبندی شدهاند که فرآیندهای گلیزیشن و اکسیداسیون احیاء در آنها رخ داده است. دو زیرگروه خاک فلوونتیک هاپلیوستپز و تیپیک کلسییوستپز در واحد فیزیوگرافی دشت دامنهای شناسایی شدند که بهترتیب وقوع دورهای فرآیندهای فرسایش و رسوب منجر به کاهش نامنظم کربن آلی و تشکیل افق زیر سطحی کلسیک از مهمترین مشخصههای آنها میباشد. موقعیت واریزههای سنگریزهدار دارای تیپیک یوست اورتنتز است که خاکی جوان و با بیش از 60 درصد سنگریزه در افق زیر سطحی میباشد. کانیشناسی رس نشان داد که کانیهای اسمکتیت، ایلایت، کلرایت، پالیگورسکیت و کائولینیت کانیهای موجود در موقعیت واریزههای سنگریزهدار، دشت دامنهای و دشت سیلابی میباشند. نتایج شاخص تشابه خاکرخی از سطح راسته، زیرراسته، گروه بزرگ، زیرگروه و فامیل بترتیب 5/0، 54/0، 55/0، 74/0 و 74/0 حاصل شد که دارای روندی افزایشی میباشد. به طور کلی رویکرد کمی شاخص تشابه نسبت به کانیشناسی رس بهتر توانسته است تغییرات خاکها را در موقعیتهای مختلف شیب توصیف نماید.