قاعده یقین و جایگاه آن در استنباط احکام فقهی
نویسندگان
1 استادیار،دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استادیار، گروه حقوق اسلامی، دانشکده حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
doi
10.30497/irj.2022.76390چکیده
تحقیق حاضر به بررسی اعتبار قاعده یقین (= شک ساری) و تأثیر پذیرش حجیت این قاعده در استنباط احکام فقهی میپردازد. بیتردید پذیرش این قاعده وابسته به پذیرش دلالت روایات ذکرشده در باب حجیت استصحاب است و گرچه مشهور اصولیون متأخر قائلاند روایات استصحاب، صلاحیت شمول برای هر دو قاعده استصحاب و یقین را ندارد و لذا نهاد شک ساری را از صحن ادله استصحاب خارج کردهاند، اما به نظر میرسد از بین روایات استصحاب، روایت منقول از جناب صدوق (رحمتالله) در صورت پذیرش سند و دلالت بتواند حجیت این قاعده را در تفسیر حداقلی آن ــ یعنی امضای آثار مترتب بر یقین سابق و حکم به صحت اعمال گذشته متفرع بر آن یقین ــ اثبات کند. همچنین، در ضمن اسناد پشتیبان قاعده فراغ و تجاوز، تعابیری وجود دارد که میتواند مثبت قاعده یقین در تفسیر حداقلی آن باشد.