نقد زیبایی شناسی هنری در متن ادبی

نویسندگان
doi
10.22075/jlrs.2017.1811
چکیده

موضوع این پژوهش، ارائه پیشنهادی است برای نقدِ زیبایی‌شناسانه ‌هنریِ متن ادبی.تازگی این نوع نقد،در یافتن زیبایی هنری است. از این روی شگردهای بلاغی، یا به عبارتی برجسته سازی‌ها، ابزاری برای جستجو و دست‌یابی به زیبایی هنری، در متن ادبی هستند و جلوه دیگری از ظهور زیبایی، در متن را می‌نمایانند. روش کار چنان است که ابتدا با به کارگیری اصول و شیوه‌های زبان شناسی ساختارگرا، برجسته‌سازی‌های زبانی را درمتن گردآوری می‌کنیم. سپس این برجسته سازی‌ها بر اساس حضور عناصر زیبایی هنری؛ چون: وحدت، هماهنگی، تناسب، تقارن، توازن، چند بعدی بودن، نظم، روشنی و پویایی، تحلیل و طبقه بندی می-شوند. از این رو از درون داده‌های عینی برجسته سازی‌هایِ زبانی به صورتِ کمی، اصول زیبایی هنری به صورت کیفی، در متن کشف و آشکار خواهد شد.این شیوه کار علاوه بر دورماندن از آسیب‌های شایع نقد ادبی چون ذوقی بودن، بی‌معیار بودن، شخصی بودن، سلیقه‌ای بودن و غیر قابل اثبات بودن، می‌تواند مواد تحلیل اصول زیبایی شناسی را از درون متن ادبی فراهم کند. تفاوت‌های این شیوه با دیگر شیوه‌های نقد متن نیز در آن است که؛ نخست یافته‌های کمی به شیوه‌ای روشمند، مبنای تحلیل‌های کیفی قرار می‌گیرند. دوم، آنکه،تحلیل و کشف اصول زیبایی شناسی هنری، بربنیاد داده‌های عینی، کمی و قابل اثبات استوار می‌گردد. سوم، اینکه؛ اصول زیبایی هنری که در همه هنرها؛ چون موسیقی، نقاشی، معماری و ... مشترک است، معیار نقدادبی نیز خواهد شد. چهارم، آنکه بُعد دیگری از زیبایی شناسی در ورای بلاغت کهن و برجسته‌سازی کنونی، در متن ادبی شناسانده خواهد شد.