فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 خرد  هر کجا گنجی  آرد  پدید                                                                                     ز نام خدا  سازد  آن  را  کلید فرصتی دوباره دست داد تا به مناسبت انتشار شماره­ی تازه­ی پژوهش‏نامه، با خوانندگان و اندیشمندان گرانمایه سخن بگوییم. باید اعتراف کنیم که هرگز فکر نمی­کردیم شماره­ی پیشین فصلنامه و مقاله‏های پربار آن تا این حد مورد استقبال و تحسین بی‏نظیر شما استادان عزیز و متخصصان گران‏قدر آموزشکاوی زبان فارسی دانشگاه‏های کشور و نیز دست‏اندرکاران محترم حوزه­های آموزش و گسترش زبان فارسی قرار گیرد. این همه، از لطف و فضل بیکران خداوند منّان است و بس. سخن سردبیر را در این شماره با بیان این نکته پی­ می­گیریم که در طی سال‏های اخیر، اگر با افت تحصیلی دانش­آموزان مدارس در برخی مناطق غیرفارسی‏زبان داخل کشور روبه­رو گشته‏ایم یا شاهد حرکاتی برای تضعیف زبان فارسی در این مناطق بوده­ایم یا اگر از شمار کرسی‏های آموزش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه­های دیگر کشورها به‏شدت کاسته شده، بدان دلیل است که تا کنون به آموزش زبان به‏عنوان یک دانش میان­رشته­ای جوان، نوبنیاد و مستقل نگریسته نشده است؛ گسترش زبان فارسی و گسترش ادبیات فاخر آن یکسان در نظر گرفته شده است؛ مرزهای علم زبان‏شناسی کاربردی و دانش آموزشکاوی زبان مشخص نگردیده و حوزه­های تخصصی و کاری آن‏ها تفکیک نشده است؛ در زمینه‏ی دانش آموزشکاوی زبان فارسی نیز میان سه حوزه‏ی مجزای آموزش این زبان به عنوان زبان اول، زبان دوم و زبان خارجی تمایزی در نظر گرفته نشده است؛ با کتاب‏های فارسی دوره‏ی دبستان، که تنها مهارت‏های خوانداری و نوشتاری را به کودکان فارسی­زبان (در بافت زبان اول) تعلیم می­دهند، به آموزش دانش‏آموزان روستایی (در محیطِ زبان دوم) در مدارس مناطق غیر فارسی­زبان پرداخته می‏شود و گاه، همان کتاب‏ها برای تدریس به بزرگسالان غیر‏فارسی‏زبان (در بافت زبان خارجی)، به خارج از کشور ارسال می‏گردند. از این‏رو، آرزوی نهایی دست‏اندر‏کاران این این پژوهش‏نامه آن است که در چنین فضایی، راهکارهایی اندیشیده شود که به امر آموزش زبان فارسی به عنوان یک علم نگریسته شود. هم اکنون دلسوزان حقیقی به این نتیجه رسیده­اند که با همان دیدگاه­های غیرتخصصی و عملکرد نامطلوب گذشته در حوزه‏ی آموزش زبان فارسی، عملاً نمی­توان به گسترش علمی و افزایش قدرت و توانمندی این زبان در سراسر جهان پرداخت و این فرموده‏ی مقام معظم رهبری را محقق نمود که "باید براى رواج زبان فارسى در دنیا و گسترش جغرافیایى آن تلاش کنیم تا این زبان در موضع قدرت قرار گیرد."اعتقاد ما بر این است که با آگاهی و درک عمیق اهمیت زبان فارسی و توسعه‏ی افق‏های دید و نگرش‏ها و نیز به‏کارگیری روش‏های نوین در زمینه‏ی آموزش زبان، می‏توان هدفی را که مقام معظم رهبری برای ‌ترویج زبان فارسی ترسیم کرده‏اند، با جدیت، پیگیری و اجرایی کرد. شاید در این راستا، بیشترین نقش را دستگاه‏هایی همچون بنیاد سعدی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، صدا و سیما، وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، سازمان تبلیغات اسلامی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و بنیاد ایران‏شناسی داشته باشند. اگر این دستگاه­ها و سازمان‏ها بخواهند واقعا در مسیر تحکیم جایگاه زبان فارسی در داخل کشور و گسترش مرزهای آن در خارج از ایران گام بردارند، باید همچون کشورهای پیشرو در این زمینه، تلاش و مساعدت نمایند تا حوزه­ی فعالیت دانش آموزشکاوی زبان از سایر علوم انسانی تفکیک شود. همچنین، بایسته است مراکز و گروه­های علمی و تخصصی در زیرشاخه­های علم آموزشکاوی زبان فارسی به منظور انجام پژوهش‏های بنیادین ایجاد گردد و رشته­ی آموزشکاوی زبان فارسی نیز با سه گرایش زبان اول، زبان دوم و زبان خارجی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری راه‏اندازی شود. دانش نوپای آموزشکاوی زبان فارسی، خواه‏ناخواه راه خویش را در کشور عزیزمان باز خواهد کرد، پس بهتر آن که با برنامه‏ریزی و حرکت همه­ی مسئولان و دلسوزان، شاهد اقدامات و پیشرفت‏های گسترده‌تر و‏ سریع‏تر در همه‎‏ی زمینه­های یاد شده باشیم. در این‏جا بر خود لازم می‏دانیم از مساعی و راهنمایی­هایارزشمند کارشناسان اجرایی و علمی اداره‏ی کل محترم دفتر برنامه­ریزی و سیاست‏گذاری پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری از جمله سرکار خانم فریبا ولی‏زاده و سرکار خانم دکتر فریده حق­بین به پاس راهنمایی‏های ارزشمندشان در جهت بهبود سطح کیفی پژوهش‏نامه سپاسگزاری نماییم. همچنین، مراتب قدردانی و سپاس خود را از همکاران ارجمند­مان در مرکز آموزش زبان فارسی از جمله آقایان دکتر بهادر صادقی، رضا صابری فرد، علی محمدی نیک و محمد درویش احد و سرکار خانم زهرا سادات حسینی اعلام داریم. از کارشناس محترم نشریه، سرکار خانم زهرا اکبرشاهی که برای چاپ و انتشار بهنگام پژوهش‏نامه تلاشی شایسته دارند، قدردانی می­نماییم. در پایان، خاطرنشان می‏کنیم اگرچه در این مدت کوتاه، روند دریافت مقالات پرمایه‏ی پژوهشگران و اندیشمندان فرهیخته، با رشدی چشمگیر روبه‏رو بوده، دوام حضور این پژوهش‏نامه به‏عنوان نخستین فصلنامه­ی علمی-‏ پژوهشی در این حوزه، بدون مشارکت فزاینده‏ی شما و ارسال مقالات ارزنده­ی میدانی و علمی امکان‏پذیر نیست.   امیررضا وکیلی فرد- آموزشکاو زبان فارسی و سردبیر پژوهش‏نامه