گزینش اولیه ژنوتیپهای دیرگل به (.Cydonia oblonga Mill) برای مناطق مرتفع با استفاده از خصوصیات رشدی و باردهی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تهران
2 دانشگاه علوم پزشکی تهران
doi
10.22092/spj.2025.371205.1451چکیده
این پژوهش به منظور گزینش اولیه 13 ژنوتیپ دیرگل انتخابی از کلکسیون ملی درخت به و ارزیابی خصوصیات رویشی و باردهی این ژنوتیپها در ایستگاه تحقیقات باغبانی سمیرم استان اصفهان، به عنوان منطقه مرتفع برای کشت این درخت، انجام شد. در این پژوهش ژنوتیپهای AS1 ، ASM1 ، ASM2 ، ASM3 ، ASP1 ، ASP2 (ژنوتیپهای گیلان)، گیوی کوثر، سیبی کوثر، اردبیل 1، اردبیل 2، اردبیل 3، اردبیل 4 و اردبیل 6 (ژنوتیپهای اردبیل) مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند.آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با شش تکرار در سالهای 1402 و 1403 اجرا شد. ژنوتیپهای اردبیل 3 و اردبیل 4، بیشترین رشد رویشی را نشان دادند. نتایج نشان داد که بیشترین قطر پایه (103/96میلیمتر) و قطر رقم (100/5میلیمتر) متعلق به ژنوتیپ اردبیل 3 و پس از آن بیشترین قطر محل پیوند (101/006میلیمتر) و ارتفاع درخت (260 سانتیمتر) مربوط به ژنوتیپ اردبیل 4 بود. در حالیکه کمترین عملکرد میوه در درخت و کارایی عملکرد میوه مربوط به این دو ژنوتیپ بود. بیشترین و کمترین وزن میوه به ترتیب برای ژنوتیپهای اردبیل 1 (326/22گرم) و ASM2 (93/78گرم) ثبت شد. عملکرد میوه بیشتر در ژنوتیپهای گیلان دیده شد، به طوری که ژنوتیپ ASM3 بیشترین تعداد میوه در درخت (116/33میوه) و ژنوتیپ ASP2 بیشترین عملکرد میوه (16/63کیلوگرم در درخت) و کارایی عملکرد میوه (0/603کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) را داشتند. بیشترین TSS در ژنوتیپ اردبیل 2 اندازه گیری شد. این ژنوتیپ به همراه ژنوتیپ اردبیل 3، سفتترین بافت میوه را داشتند. ژنوتیپهای گیلان در منطقه مرتفع سمیرم عملکرد مطلوبتری نسبت به ژنوتیپهای اردبیل داشتند. ژنوتیپهای ASP2 و سپس ASM1 از نظر عملکرد میوه و ویژگی های کیفیت میوه از سایر ژنوتیپها برتر بودند.