اارزیابی بارش و تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع در شرایط اقلیم فعلی و تغییر اقلیم آینده تحت پروژه CORDEX در نواحی عمده تولید محصولات دیم استان کردستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج. ایران.

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج. ایران.

3 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج، ایران

4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. کرج، ایران. (نویسنده مسئول).

5 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشکاه تهران، کرج. ایران.

doi
10.22059/ijswr.2019.285043.668255
چکیده

با توجه به گزارشهای  متعدد مبنی بر روند گرم شدن کره زمین و نوسانات بارش، بررسی تغییرات اقلیمی به منظور سازگاری با این پدیده به­ویژه در مناطق نیمه­خشک دیم کشور ضروری به نظر می‌رسد. هدف از این مطالعه بررسی روند تغییرات اقلیمی فعلی و پیش‌نگری مدل‌های اقلیمیCMIP5  تحت پروژهCORDEX  در مناطق دیم‌خیز استان کردستان می‌باشد. در این مطالعه، ایستگاه‌های سنندج، قروه و زرینه به عنوان نزدیک‌ترین ایستگاه‌های هواشناسی سینوپتیک به ایستگاه‌های تحقیقاتی معرف کشاورزی دیم استان کردستان انتخاب شدند. داده‌های اقلیمی ریزمقیاس­نمایی شده پروژه CORDEX ابتدا مورد پس­پردازش قرار گرفتند. با توجه به اینکه دوره آینده این پروژه از سال 2006 شروع و تا سال 2100 ادامه دارد، داده‌ها به چهار دوره‌ی زمانی تقسیم‌بندی شدند. داده‌های اقلیمی پیش‌نگری شده با داده‌های مشاهداتی دوره زمانی 2006 تا 2017 مقایسه شدند، سپس پیش‌نگری مدل‌های اقلیمی در دوره‌های زمانی مختلف آینده مورد بررسی قرار گرفتند. روند تغییرات اقلیمی فعلی با استفاده از آزمون من‌-کندال و تخمین‌گر شیب سن نشان‌دهنده کاهش بارش و افزایش دما و تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع می‌باشد. مقایسه دوره 2017-2006 نشان‌دهنده دقت بالای تخمین دما و تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع و دقت کم بارش می‌باشد. همچنین طبق پیش‌نگری مدل‌های اقلیمی در پایان قرن 21 نسبت به دوره پایه 2005-1990 افزایش دما و تبخیر-تعرق پتانسیل در تمامی مدل‌های اقلیمی همه ایستگاه‌‌ها و نوسانات در بارش اتفاق خواهد افتاد. در حالی که در سنندج کاهش بارش مورد انتظار است، بارش‌های بیشتری در قروه و زرینه رخ خواهد داد.