کاهش آلودگی نفتی در خاک به روش‌های گیاه‌پالایی، زیست پالایی و گیاه‌پالایی زیست‌افزونی شده

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشیار پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

3 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 1. دانشجوی دکتری علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2019.278721.668157
چکیده

به­ منظور بررسی کارایی گیاه­پالایی، زیست­پالایی و گیاه­پالایی زیست­افزونی­شده در حذف نفت خام از خاک، یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. فاکتورها شامل سه سطح آلودگی خاک به نفت (صفر، 4 و 8 درصد وزنی)، چهار تیمار گیاهی (بدون گیاه، برموداگراس (Cynodon dactylon)، سورگوم (bicolorSorghum) و جو (Hordeum vulgare)) و سه تیمار قارچ (بدون قارچ، قارچ بومی و قارچ غیربومی Phanerochate chrysosporium))) بودند. در این تحقیق قارچ جداسازی شده از خاک آلوده از گونه آسپرژیلوس نایجر ( Aspergillus niger) بود. برای انجام آزمایش نمونه­های پنج کیلویی خاک با مقادیر مختلف نفت خام آلوده شدند و در گلدان‌های پلاستیکی ریخته شدند و پس از گذشت شش هفته با قارچ‌ها تلقیح شده و سپس در خاک‌های آلوده تلقیح شده با قارچ و تلقیح نشده سه گونه­ گیاهی گرامینه کاشته شدند. نتایج نشان داد که کاربرد گیاهان سبب افزایش معنی‌دار درصد حذف نفت خام نسبت به شاهد گردید. درصد حذف نفت خام در خاک‌های کشت شده به­ ترتیب نزولی مربوط به سورگوم، برموداگراس و جو بود. تلقیح خاک با قارچ­ها درصد حذف ترکیبات نفتی را به‌طور معنی‌داری نسبت به شاهد افزایش دادند. قارچ بومی در تجزیه و مصرف مواد نفتی نسبت به قارچ غیربومی مورد مطالعه کارآیی و عملکرد بهتری داشت. همچنین کاربرد توأم آن­ها (گیاه‌پالایی زیست­افزونی­شده) نسبت به کاربرد هر یک از روش­ها به‌تنهایی (گیاه‌پالایی و زیست پالایی) درصد حذف نفت خام را بطور معنی‌داری افزایش داد؛ که نشان می‌دهد کارایی روش گیاه‌پالایی زیست­افزونی­شده نسبت به گیاه‌پالایی و زیست­پالایی به‌تنهایی به‌طور معنی‌داری بالاتر بود.