صور خیال و صنایع ادبی در غزلیات عرفی شیرازی

doi
10.22075/jlrs.2017.1803
چکیده

عرفی شیرازی شاعر توانا و خیال پرداز قرن دهم هجری (963-999ق.) است که توانست زمینه ساز رواج سبکی تازه در شعر فارسی شود. این شاعر که نگاه تیزبین و ذهنی سرشار دارد، هم در خلق مضامین تازه و هم در ابداع ترکیبات و تصاویر بدیع، موفق عمل کرده و مضمون آفرینی تازه خود را با مهارتی بسیار و خلاقانه با استفاده منحصر به فرد از صور خیال و صنایع ادبی شکل می‌دهد. در این مقاله سعی شده با بررسی اشعار این شاعر، برخی ویژگی‌های اصلی سطح ادبی شعر او در بستری سبک شناسانه مورد توجه قرار گرفته و از زاویه صورخیال و صنایع ادبی تجزیه و تحلیل گردد. به این منظور کوشش شده با بررسی دقیق نمونه‌های مختلفی از غزلیات عرفی، صور خیال و صنایع ادبی پر بسامد شعر او که از ارزش سبک شناسانه برخوردار است، مورد اشاره قرار گرفته، ممیزات شعر او از این منظر مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش مرجع اصلی، اشعار (غزلیات) عرفی است که پایه و مبنای تحلیل قرار گرفته و از نظریات صاحب نظران مختلف نیز درباره اشعار او استفاده شده است.