استخراج یک چارچوب بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی. اصفهان، ایران

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاداسلامی. مرودشت، ایران.

3 دکتری مدیریت آموزشی، استادیارگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی. مرودشت، ایران

4 دکتری مدیریت آموزشی، دانشیارگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحداصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی. اصفهان، ایران.

doi
چکیده

هدف: این نوشتار در پی استخراج چارچوبی بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی بود. روش: پژوهش از نوع آمیختۀ اکتشافی و متوالی بود که با همسوسازی داده‌ها، به تدوین و اعتباریابی چارچوب نظری اولیه بر اساس تحلیل مضمون و تحلیل عاملی تأییدی پرداخته شد. محیط پژوهش منابع در دسترس دست اول پایگاههای اینترنتی و بانکهای اطلاعاتی علمی معتبر در گسترۀ زمانی 2016-1990 در حوزۀ رهبری معنوی در آموزش عالی با نمونه‌گیری هدفمند بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل رؤسا و معاونان کلیۀ واحدهای جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران به تعداد 46 واحد و رؤسا و معاونان دانشکده‌های آن به تعداد 736 نفر بود. بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 530 نفر در پژوهش مشارکت کردند. یافته‌ها: مدل رهبری معنوی در سازمان آموزش عالی شامل پنج بُعد و 22 مؤلفه بود. نتیجه‌گیری: مدل حاضر می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران معنوی در جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود رهبری معنوی سازمانها و به خصوص نظام آموزش عالی بر اساس معرّفهای تعریف‌شده در این مدل باشد. پیشنهاد می‌شود جمعیت دانشگاه و نظام آموزش عالی به مدل رهبری معنوی در آموزش عالی ایران توجه ویژه‌ای کند و این دیدگاه نوین به همۀ اعضای دانشگاه آموزش داده شود.