رابطه ‏ی جنسیت و به کارگیری راهبردهای یادگیری زبان فارسی به عنوان زبان دوم

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان فارسی- دانشگاه بین‏المللی امام خمینی(ره)

2 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان

doi
چکیده

    این پژوهش، از نوع کاربردی است و تأثیر جنسیت را بر به­کارگیری راهبردهای یادگیری زبان فارسی(به ­عنوان زبان دوم) در میان فارسی ­آموزان خارجی مورد بررسی قرار می­ دهد. بر اساس پژوهش ­های مختلف، استفاده از این راهبردها در یادگیری مهارت­های زبان تاثیر بسزایی دارد. در حوزه‏ ی آموزش و یادگیری زبان انگلیسی و همچنین در زبان­های مختلف، راهبردهای یادگیری زبان مورد بررسی قرار گرفته­اند، ولی در حوزه‏ ی آموزش زبان فارسی(به ­عنوان زبان دوم) به غیر فارسی ­زبانان، پژوهشی که بتوان بر اساس آن برنامه ریزی کرد، انجام نشده است و تنها به بررسی راهبردهای شناختی و فراشناختی(در میان فارسی­ زبانان)، اکتفا شده است؛ بنابراین، انجام این پژوهش، کاری ضروری به نظر می­ رسید. برای انجام پژوهش مورد نظر، از پرسشنامه راهبردهای یادگیری زبان آکسفورد(1990)، استفاده شد. ابتدا نسخه­ ی 50 سوالی پرسشنامه به زبان فارسی ترجمه و پایایی آن طی یک آزمون آزمایشی(با استفاده از 30 فارسی ­آموز)، به روش آلفاکرونباخ محاسبه شد که برابر 80/0 بود. با این حال، در برخی از بخش­ های پرسشنامه اصلاحاتی صورت گرفت. سپس 156 فارسی ­آموز خارجی مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بین ­المللی امام خمینی(ره)، از 13 کشور گوناگون به پرسش‏نامه‏ ی اصلاح شده پاسخ دادند. تحلیل آماری به کمک آزمون "تی" و آزمون "ضریب همبستگی اسپیرمن" نشان  می­ دهد اگرچه، میانگین کلّ نمره­ ی دانشجویان دختر بیشتر از دانشجویان پسر است، امّا امّار استنباطی بیانگر آن است که این اختلاف میانگین‏­ها معنادار نیست. بنابراین، دو گروه دانشجویان دختر و پسر، کم و بیش به یک میزان از همه‏ ی راهبردهای یادگیری استفاده می ‏کنند. همچنین  یافته­ ها حاکی از آن است که اولویت­ های فارسی ­آموزان دختر و پسر، در انتخاب نوع راهبردها متفاوت است.