بررسی شاخص‌های تنش خشکی در دو رقم کنجد (داراب 1 و دشتستان 2)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و

2 مربی پژوهش پایه 21، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 محقق صنایع غذایی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2019.279471.668169
چکیده

به منظور مطالعه و ارزیابی شاخص­های تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، روغن، درصد روغن دانه و کارآیی مصرف آب دانه کنجد، آزمایشی به صـورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب بلـوک­های کامل تصادفی با سه تکــرار در سال زراعی 98-1397 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان اجرا گردید. فاکتور اصلی، مقدار آب در آبیاری قطره­ای نواری در چهار سطح 40، 60، 80 و 100 درصد نیاز آبی از شروع مرحله گلدهی و فاکتور فرعی رقم در دو سطح شامل ارقام داراب 1 و دشتستان2 در نظر گرفته شد. میانگین آب مصرفی در قالب تیمارهای 40، 60، 80، 100 درصد نیاز آبی و تیمار شاهد (آبیاری سطحی) به ­ترتیب برابر 0/35، 4/41، 8/47، 2/54 و 1/65 سانتی­متر آب بود. مقایسه میانگین کارایی مصرف آب در تیمارهای مختلف نشان داد که رقم داراب1 با 100 درصد نیاز آبی با کارایی مصرف آبی معادل 240/0 کیلوگرم بر متر مکعب، تیمار برتر بود. همچنین نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد، با افزایش ارتفاع بوته، تعداد دانه در کپسول، تعداد کپسول در بوته، وزن هزاردانه، حجم آب مصرفی، عملکرد روغن دانه و کارایی مصرف آب افزایش می­یابد. در نهایت، با توجه به کمتر بودن مقادیر شاخص­های معرف Stress Susceptibility Index و Tolerance Index در رقم داراب 1 نسبت به رقم دشتستان 2 و نیز بیش­تر بودن شاخص­های معرف Stress Tolerance Index، Mean Productivity، Geometric Mean Productivity، HM، Yield index و Yield stability index در رقم داراب 1 نسبت به رقم دشتستان 2 می­توان رقم داراب 1 را از نظر تنش خشکی به عنوان تیمار برتر معرفی نمود.