دگردیسی معنایی واژۀ رعنا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22126/ltip.2025.11463.1318چکیده
دگردیسی معنایی از شاخههای مهم معناشناسی درزمانی است که به بررسی تحول معنا در واحدهای مختلف زبان میپردازد که از دید گویندگان عادی یک جامعۀ زبانی همواره پوشیده مانده و کمتر به آن توجه میشود؛ درحالیکه جستجوهای درزمانی از تحولات گستردۀ معنایی در سطح واژگان حکایت دارد؛ بخصوص واژگانی که از زبان دیگری وارد زبان فارسی شده و شناسنامۀ دومی گرفته است. در این بررسی تحول معنایی واژۀ رعنا، در متون بعد از سدۀ چهار تا کنون پژوهش شده است تا دریابیم که این واژه با چه سرنوشت معنایی روبرو شده است.نوشتۀ پیش رو که به روش تحلیلی-توصیفی از منابع کتابخانهای تهیه گردیده نشان میدهد که واژۀ رعنا بعد از ورود به زبان فارسی دچار توسیع و ترفیع معنایی شده و مفاهیم اولیۀ آن همانند احمق و گول را از دست داده است. بعد از چند سده کاربرد در زبان فارسی در جغرافیای ایران کهن، بار معانی مثبت به خود گرفته در معانی زیبا، قد بلند، خوش سیما و معشوقۀ دلفریب به کار میرود، وجه مشترک تمام ترکیبها مفهوم زیبایی است.