فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راهکارهای مورد استفاده در دفع زه‌آب‌های شور و آلوده به انواع مواد شیمیایی در کشورهای پیشرفته، استفاده از حوضچه‌های تبخیری ‌است. از آنجا که احداث حوضچه‌های تبخیری مستلزم اشغال فضای زیادی است، افزایش راندمان این سازه‌ها به منظور کاهش سطح اشغال شده توسط آن‌ها از موضوعات مورد علاقه محققین می‌باشد. از آنجا که مهم‌ترین مؤلفه جریان خروجی از این حوضچه‌ها، تبخیر است، در این تحقیق امکان ذخیره انرژی خورشیدی توسط زئولیت و استفاده از گرمای ذخیره شده در آن به منظور افزایش پتانسیل تبخیر از حوضچه مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور مقادیر متفاوت و انواع مختلف زئولیت آزمایش شده و بر اساس نتایج اولیه حاصله، زئولیت 13x انتخاب شد. آزمایش‌ها در محل ایستگاه هواشناسی سینوپتیک کرج انجام و نتایج حاصل از آزمایش‌ها با مقادیر تبخیر روزانه مشاهده شده در آن ایستگاه مورد مقایسه قرار گرفت. بررسی‌ها نشان داد که در صورت استفاده از مقادیر متفاوت زئولیت از 8/43 تا 1/525 گرم در متر‌مربع همراه با آب معمولی، مقدار تبخیر از 4 تا 22 درصد نسبت به شرایط عدم استفاده از زئولیت افزایش می‌یابد. همچنین تأثیر شوری آب بر مقدار تبخیر در شرایط استفاده از زئولیت بررسی و مشخص شد که مقدار افزایش تبخیر در صورت استفاده از آب‌شور و مقدار مشخصی از زئولیت، نسبت به آب صاف کاهش می‌یابد. با استفاده از نتایج حاصله، رابطه‌ای خطی بین درصدهای متفاوت شوری و مقادیر تبخیر برازش داده شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که با در نظر گرفتن شوری زه­آب، قیمت زئولیت و زمین برای احداث حوضچه، امکان افزایش تبخیر از این حوضچه‌ها و در نتیجه کاهش ابعاد سازه‌ای و متعاقباً توجیه اقتصادی احداث آن‌ها وجود داشته و بنابراین  می‌توان از تخلیه زه­آب‌های کشاورزی به داخل رودخانه‌ها جلوگیری نمود.