حقوق و فقه مقارن اقتصادی: قیمت‌گذاری کالا و خدمات از منظر فقه اسلامی با تأکید بر جایگاه ریسک و مرور زمان

نویسندگان

1 ** دانشجوی دکتری، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران و پژوهشگر مرکز ایده پردازی علوم انسانی اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه فقه مضاف، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران

doi
10.30497/fiqh.2020.75604
چکیده

فرآیند قیمت­گذاری کالا و خدمات، هرچند یک فرآیند اقتصادی می­باشد ولی مؤلفه‌های دخیل در آن به نحوی می­باشد که ضرورت بحث از مسائل و ابعاد فقهی را ایجاب می­کند. در قیمت‌گذاری، چالش­های مهمی وجود دارد؛ به‌عنوان مثال آیا اصولاً دولت و نهادهای تصمیم گیرنده و حکومت اسلامی جواز دخالت در قیمت­گذاری را دارند یا خیر؟ خطوط کلی قیمت­گذاری در فقه امامیه به چه صورت می­باشد؟ آیا ریسک و مرور زمان در قیمت­گذاری کالا و خدمات تأثیر دارد یا خیر؟ این سؤال‌ها، سؤال‌های اساسی می­باشند که در حوزه قیمت­گذاری مطرح می­باشند که این پژوهش پاسخ به این مسائل را وجه همت خود قرار داده است و یافته­های آن از این قرار می­باشد که اصولاً دولت­ها جواز دخالت در قیمت­گذاری را ندارند مگر در موارد اضطرار، قحطی و احتکار. قیمت­گذاری در فقه امامیه تابع دو الگوی عدالت اقتصادی و امنیت اقتصادی می­باشد. در مورد تأثیر ریسک و مرور زمان نیز باید بیان کرد که ریسک تولید و فروش، تأثیری در افزایش قیمت نخواهند داشت ولی مرور زمان مؤثر خواهد بود.