فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

التوسل الی الترسل تألیف بهاءالدین محمدبن مؤید بغدادی، نمونه‌ای اعلا از انشای فارسی و نثر فنی قرن ششم هجری است و نیز درشمار معدود آثاری است که در سنت ترسل و نامه‌نگاری به‌صورت کامل به‌دست ما رسیده است. این کتاب در سال 1315. ش به‌همت احمد بهمنیار از روی تنها دو نسخۀ خطی موجود، تصحیح شد و در تهران به‌چاپ رسید؛ اما اکنون، غیر از آن دو نسخه، هفت دست‌نوشت دیگر از این اثر کشف شده و در دست است. این نسخ نویافته به‌ترتیب عبارتند از: 1) نسخۀ کتابخانۀ ینی جامع ترکیه مورخ 635. ق؛ 2) نسخۀ کتابخانۀ نورعثمانی ترکیه مورخ 662. ق؛ 3) نسخۀ کتابخانۀ فاتح ترکیه مورخ 669. ق؛ 4) نسخۀ کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی ایران (بی‌تاریخ اما متعلق به قرن 7 هجری)؛ 5) نسخۀ کتابخانۀ دانشگاه لیدن هلند مورخ 850. ق و 6) دو نسخۀ قرن دوازده و چهاردهم محفوظ در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی.  التوسل به‌دلایلی چون: الف) کشف اقدم نسخ آن (نسخۀ مورخ 635.ق) و نیز چند نسخۀ ارزشمند دیگر؛ ب) نداشتن برخی معیارهای لازم برای یک متن مصَحَح؛ ج) وجود اشکالات متعدد متنی (ناشی از فقدان نسخ معتبر هنگام تصحیح نخست) لازم است دوباره مورد مداقه قرار گیرد و اصطلاحاً «تصحیح مجدد» شود. در این نوشتار پس از معرفی نسخ نویافتۀ التوسل، به تبیین ضرورت تصحیح مجدد این متن تاریخی ارزشمند می‌پردازیم.