نقدی بر «شرح مشکلات بلاغی و عربی نفثة‌المصدور زیدری» اثر کامران شاه‌مرادیان و سعید قنبری‌فشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان. لرستان. ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره). قزوین. ایران.

doi
10.22126/ltip.2024.11247.1310
چکیده

کتاب نفثة‌المصدور یکی از فنّی‌ترین متون نثر فارسی است که با وجود شرح‌های موجود، هنوز از منظر روایی، تاریخی و ادبی مسائل حل‌نشده‌ای دارد که همواره محل بحث و تحقیق پژوهشگران بوده است؛ علاوه بر این، با وجود تلاش‌های شارحان، به بسیاری از ظرفیت‌های آن، به‌ویژه در حوزۀ بلاغت، پرداخته نشده است. کتاب شرح مشکلات بلاغی و عربی نفثة‌المصدور زیدری، به قلم کامران شاه‌مرادیان و سعید قنبری ‌فشی، اثری است که با قصد گره‌گشایی از مشکلات بلاغی و عربی نفثة‌المصدور، با حجمی کمتر از شرح یزدگردی، به چاپ رسیده است. در این مقاله، از منظری غیر از مباحث مربوط به زبان عربی، به بررسی این اثر پرداخته‌ایم؛ نتیجۀ پژوهش آن است که نویسندگان در موارد متعددی دچار خطا و سهل‌انگاری شده‌اند؛ مواردی از قبیل: خطا در توضیح معنای لغات و جملات، سهل‌انگاری و لغزش در توضیح صنایع بلاغی، بی‌توجهی به روایت تاریخی متن، خطا در ضبط صحیح کلمات و جملات، رعایت نکردن اصول نگارش و ویرایش، عدم رعایت اصول علمی در ارجاعات و نقل‌قول‌ها و... فراوانی خطاهای نویسندگان به حدّی است که مخاطب مبتدی را دچار سردرگمی می‌کند و وجاهت علمی این اثر را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. از منظر مقایسه با شروح پیشین نیز می‌توان گفت این اثر، در زمینۀ حل مشکلات و تعقیدات متن، سخن تازه‌ای ندارد و گرهی از آن را نگشوده است.