طبقه‌بندی نخستین برخورد عشاق در منظومه‌های عاشقانۀ فارسی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناس ارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22126/ltip.2024.10857.1274
چکیده

یکی از مهم‌ترین انواع شعر غنایی در سنت ادب فارسی، منظومه‌های عاشقانه هستند. داستان‌های عاشقانه به عنوان قصه‌هایی که بستر روایی مشابهی دارند عموماً دارای بن‌مایه‌ها و عناصر همانندی هستند. یکی از عناصر اصلی در داستان‌های عاشقانۀ منظوم یا منثور نخستین برخورد و آشنایی بین عشاق است چراکه هر داستان عاشقانه‌ای از دو سویه عاشق و معشوق برخوردار است که مواجه آن دو و مطلع شدن طرفین از وجود یک­دیگر کلیدی‌ترین گرانیگاه برای آغاز روایت‌های عاشقانه به حساب می‌آید. نخستین برخورد بین عشاق به منزلۀ سرآغاز اصلی داستان‌های عاشقانه از اهمیت قابل توجهی در بررسی چگونگی شکل‌گیری ساختار روایت‌های عاشقانه برخوردار است. در این پژوهش، تلاش بر آن خواهد بود تا با کمک روش ساختارگرایی و در ذیل آن ریخت‌شناسی به بررسی پنجاه روایت عاشقانه برگزیده از منظومه‌های عاشقانة فارسی بپردازیم تا با ارائة طبقه‌بندی نویی از نخستین برخورد بین عشاق دریچه‌ای جدید برای بررسی‌های ریخت‌شناسانۀ داستان‌های عاشقانه مبتنی بر آثار بومی گشوده شود.