فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل لغوی متون و حلّ پیچیدگی‌های واژگانی یکی از مهم‌ترین عناصر تحلیل یک متن ادبی، به‌ویژه در مورد متون کهن فارسی است. درک معنا و کاربرد درست واژه‌های به کار رفته در یک اثر ادبی، کمک زیادی به تحلیل همه‌جانبۀ آن می‌کند. ما در این مقاله که برگرفته از پایان‌نامه‌ای در مورد واژه‌های به کار رفته در شعر سنایی غزنوی است، به بررسی واژه‌ها و ترکیب‌های به کار رفته در شعر سنایی پرداخته‌ایم که علی‌رغم فراموشی نسبی در فارسی معیار امروزی، هم‎چنان در گویش هزارگی افغانستان به کار رفته و فعال مانده‌اند. این مطالعه با هدف ارتقای فهم شعر سنایی از طریق شناسایی و تفسیر این واژه‌ها و ترکیب‌های زنده در گویش هزارگی انجام شده است. روش تحقیق تلفیقی از مرور ادبیات و کار میدانی برای تأیید کاربرد و معانی خاص کلمات و عبارات استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که شماری از واژگان موجود در شعر سنایی، هر چند در فارسی معاصر کنار گذاشته شده‌اند، اما در گویش هزارگی هم‎چنان مورد استفاده و درک عمومی قرار دارند. این تحقیق اهمیت گویش هزارگی را نه تنها به عنوان مخزنی زنده از فارسی کهن، بلکه به عنوان ابزاری حیاتی برای دسترسی و فهم آثار ادبی تاریخی به اثبات می‌رساند. ما در این مقاله نشان داده‌ایم که چگونه برخی از واژه‌های مبهم شعر سنایی، به مدد مراجعه به کاربرد آن واژه در گویش هزارگی قابل حل شده است.