تکوین گونۀ علمی زبان فارسی در نوشتار فارسی‌آموزان خارجی: تحلیلی برپایۀ دستور نقش‌گرای نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استاد زبان‌شناسی کاربردی و آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22126/jlw.2024.10691.1766
چکیده

در پژوهش حاضر، وضعیت نگارش علمی فارسی‌آموزان خارجی برپایۀ دستور نقش‌گرای نظام‌مند و برمبنای دیدگاه هلیدی و متیسن (2014) بررسی شده است. در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند، یکی از ویژگی‌های اساسی نگارش علمی و دستیابی به زبان علم، وجود انواع استعاره‌های دستوری است. در این پژوهش، کاربرد استعاره‌های دستوری و میزان بسامد آن‌ها در نگارش فارسی‌آموزان خارجی بررسی و تبیین شده است تا روند تکوین زبان علمی فارسی تحلیل شود. این پژوهش براساس پیکره‌ای متشکل از 60 متن نگارش فارسی‌آموزان خارجی از کشورهای روسیه و چین در سطوح زبانی مقدماتی، میانی و پیشرفته انجام شده است. در پژوهش حاضر، همچنین به این پرسش‌ها پاسخ داده شده است: آیا فارسی‌آموزان در نگارش خود از استعاره‌های دستوری استفاده می‌کنند و آیا با پیشرفت سطح زبانی فارسی‌آموزان، میزان به‌کارگیری استعاره‌های دستوری در نگارش آن‌ها افزایش می‌یابد یا خیر؟ براساس نتایج به‌دست‌آمده، فارسی‌آموزان در هر سه سطح زبانیِ مقدماتی، میانی و پیشرفته از انواع استعاره‌های دستوری در نگارش خود استفاده می‌کنند. همچنین با افزایش درون‌داد و یادگیری بیشتر، فارسی‌آموزان خارجی در سطوح بالاتر زبانی، استعاره‌های دستوری بیشتری به کار می‌برند و نگارش آن‌ها علمی‌تر می‌شود.