توصیف و تحلیل ادب در بافت غیررسمی در میان دانشجویان در چارچوب نظریه ادب براون و لوینسون

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه آزاد، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

2 استادیار، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه آزاد، واحد بوشهر، بوشهر، ایران

doi
10.22126/jlw.2024.10623.1762
چکیده

ازآنجاکه تعاملات اجتماعی در جامعه نقشی بسزا در ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی دارد، حفظ و تقویت روابط اجتماعی و ارتباط‌های کلامی امری حیاتی است. رعایت ادب در ارتباط‌های کلامی نیز نقشی انکارناپذیر در زندگی روزمره دارد. در پژوهش حاضر، راهبردهای ادب در بافت غیررسمی کلاس درس، بدون حضور مدرس، براساس نظریه ادب براون و لوینسون (1987) بررسی شده است. داده‌های پژوهش طی ده جلسة برگزارشده در سه مؤسسه آموزشی و دانشگاه پیام نور در بوشهر گردآوری شده‌اند. جامعة آماری پژوهش شامل ۱۲۰ دانشجوی زن و مرد در محدودة سنی 25 تا 35 سال بوده است. یافته‌ها بیانگر آن است که راهبردهای ادب ایجابی تقریباً دو برابر راهبردهای ادب سلبی به کار رفته‌اند. از پانزده راهبرد ادب ایجابی براون و لوینسون، سه راهبرد «شوخی»، «استفاده از نشانگرهای میان‌گروهی» و «پیشنهاد، قول» و از ده راهبرد ادب سلبی، سه راهبرد «بیان غیرمستقیم متداول»، «بدبین‌بودن» و «شخصی‌زدایی گوینده و شنونده» به‌ترتیب بیشترین بسامد را داشته‌اند. مطالعه و پژوهش در حوزة ادب می‌تواند ضمن ارائة اطلاعاتی از وضعیت فرهنگی و اجتماعی افراد، نحوة رعایت ادب در جامعه را نشان دهد.