فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انوری از شاعران مداح دوره سلجوقی و از قصیده‌سرایان شاخص ادب فارسی است. قصاید انوری، مانند اکثر قصیده‌های کهن فارسی از بخش­های مختلفی شامل مقدمه، متن و بخش پایانی آن شامل شریطه، تأبید و دعا تشکیل شده است. تحلیل محتوایی این بخش از قصاید انوری بخشی از تاریخ معنویت در دربارهای قدرت را روشن می‌کند. نگاه درباریان و ازآن‌جمله شاعران مداح به دعا، به‌عنوان بخشی از بیانیه‌های ارباب قدرت، اهمیتی بنیادین دارد. در تحقیق کنونی با انتخاب تصادفی 65 قصیده از مجموع 204 قصیدة دیوان انوری، این بخش از قصاید را به‌صورت آماری و بسامدی بررسی کردیم و درنتیجه به‌طور آشکاری این دعاها برخلاف کارکرد بنیادینی که دعا در زندگی معنوی بشر دارد، از نگاه اخلاقی و معنوی تهی یافته شد. شعر انوری در موضع دعا که از آن انتظار امری متعالی و اخلاقی می‌رود، به‌عنوان یکی از نمونه‌های اصلی شعر مدحی و درباری، فاقد ارزش محتوایی است و آن را می‌توان در زمرۀ تعارفات و عادت­های زبانی تلقی کرد؛ این در حالی است که شیوه‌های زیبایی‌شناختی شعر انوری، حتی در دعای او نیز جلوه دارد.