بررسی کارایی مدلهای غیرپارامتریک در برآورد تبخیر- تعرق سالانه با بهکارگیری آزمون گاما در مناطق نیمهخشک ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/ijswr.2019.273085.668090چکیده
محدودیت منابع آب و رقابت بخشهای مختلف در استفاده از این منابع، نیاز به بهرهبرداری بهینه از منابع آب را مخصوصاً در مناطق خشک و نیمهخشک افزایش داده است. برای این منظور از آمار و اطلاعات در محدوده شش ایستگاه همدیدی مناطق نیمهخشک ایران شامل مشهد، شیراز، تبریز، کرمانشاه، خرمآباد و ارومیه استفاده شد. متغیرهای ورودی شامل فراسنجهای دمای متوسط (T)، رطوبت نسبی (RH)، ساعت آفتابی (S) و سرعت باد در ارتفاع دو متری (U2) میباشند. برای تعیین طول دوره آزمون ابتدا از روش M تست استفاده شد و با توجه به اینکه در انتهای سمت راست نمودارها، هم آماره گاما و هم خطای استاندارد به سمت مجانب شدن میروند، از 5 سال آخر برای تست مدلها استفاده شد. نتایج نشان داد که بر اساس آزمون گاما در حالت ترکیبی بهترین ورودیها برای ایستگاههای مشهد، شیراز، تبریز، کرمانشاه، خرمآباد و ارومیه به ترتیب (S، U2، RH)، (T، U2، RH، S)، (T، U2، RH، S)، (T، U2، RH)، (T، RH، S)، (RH، S)، دارای کمترین گاما به ترتیب برابر 005/0، 01/0-، 001/0، 002/0-، 008/0، 009/0 میباشند. برای مدلسازی تبخیر- تعرق سالانه از روشهای رگرسیون خطی (LLR)، رگرسیون خطی پویا (DLLR)، شبکه عصبی مصنوعیANNCG وANNBFGS استفاده شد. برای ارزیابی مدلهای فوق از معیارهای ارزیابی R، MAE، RMSE، MBE، معیار جاکوویدز (t) و معیار صباغ (R2/t) استفاده شد. نتایج نشان داد که با بهترین ورودیها بهترین عملکرد برای ایستگاههای مشهد، کرمانشاه، تبریز و شیراز به دست آمد، به طوری که ضریب همبستگی پیرسون در دوره تست برای مدل شبکه عصبی (CG) به ترتیب 91/0، 98/0، 96/0، 97/0 به دست آمد. نتایج به طور کلی نشان داد که روشهای غیرخطی به خوبی توانایی برآورد تبخیر- تعرق سالانه را در ایستگاههای مورد بررسی دارند.