امکانسنجی پایش کیفی تالاب انزلی با استفاده از سنجش از دور
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان
2 هیات علمی / دانشگاه گیلان- دانشکده علوم کشاورزی گروه مهندسی آب
3 گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان، رشت، گیلان
doi
10.22059/ijswr.2019.255266.667884چکیده
نیاز به منابع آب با کیفیت خوب همگام با افزایش جمعیت و تنوع و تعدد آلایندههای آب، مدیریت کمی و کیفی آب را بیش از پیش ضروری میسازد. در این راستا پایش منابع آب و در اختیار داشتن اطلاعات مکانی و زمانی به روز میتواند نقش مهمی را در مدیریت کیفی منابع آب ایفا نماید. فناوری سنجش از دور با استفاده از تصاویر ماهوارههای تخصصی و بهروز، با دقت مناسبی پتانسیل تعیین برخی از پارامترهای کیفی آب که بر دما یا طیف نوری از سطح آب تأثیرگذار هستند را در مقیاسهای متوسط تا بزرگ، دارا میباشد. هدف از این پژوهش ارزیابی دقت پایش کیفیت آب تالاب انزلی با استفاده از سنجش از دور است. بدین منظور پس از بررسی میدانی از تالاب انزلی و رودخانههای منتهی به آن، نقاط مناسب برای نمونهبرداری انتخاب شدند. پس از انتخاب نقاط مناسب برای نمونهبرداری، در راستای افزایش دقت مدلهای رگرسیونی از تصاویر ماهوارهای در فصول مختلف سال (ماههای آبان 1391، بهمن 1391، اردیبهشت 1392 و مرداد 1392) استفاده شد. در هنگام عبور ماهواره لندست 7 و 8 از منطقه، نمونهبرداری انجام و مقادیر پارامترهای کیفی نمونهها شامل: مقادیر نیترات، آمونیوم، فسفر محلول، جامدات محلول، جامدات معلق، هدایت الکتریکی و اسیدیته اندازهگیری شدند. پس از استخراج تصاویر ماهوارهای و بازتابش آنها، باندهای مؤثر بر مقادیر کیفی آب مشخص و مدلهای رگرسیونی تصاویر به دست آمدند. نتایج نشان داد استفاده از سنجش از دور در تالاب انزلی قادر به برآورد اسیدیته، کل جامدات معلق و دما به خوبی میباشد (درصد ریشه میانگین خطای نرمال شده کمتر از ده درصد). سایر پارامترهای کیفی شامل نیترات، شوری، کل جامدات محلول و آمونیوم با درجه دقت کمتر (درصد ریشه میانگین خطای نرمال شده کمتر از سی درصد) و ارتوفسفات با درجه دقت ضعیف (درصد ریشه میانگین خطای نرمال شده بیشتر از سی درصد) با استفاده از فن سنجش از دور قابل برآورد هستند. بنابراین، سنجنده مورد استفاده قادر است غالب پارامترهای کیفی را با دقت قابل قبولی برآورد نماید. آنچه مسلم است با افزایش تعداد نقاط نمونهبرداری و برداشت نمونههای با تواتر کمتر مدلهای رگرسیونی با دقت بیشتری استخراج و در نتیجه دقت برآورد پارامترهای کیفی افزایش خواهد یافت.