تأثیر ساخت اطلاعی، نقش دستوری، ساخت نحوی بر پسایندسازی در زبان کردی سورانی
نویسندگان
1 کارشناسیارشد، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 دکتری، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 دانشیار، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکدة زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران .
doi
10.22126/jlw.2024.9554.1727چکیده
هدفی که در این پژوهش پیکرهمحور دنبال میشود بررسی تأثیر ساخت اطلاعی، نقش دستوری، ساخت نحوی، نوع فعل، وزن دستوری و معرفگی بر فرایند پسایندسازی در زبان کردی گفتاری سورانی لهجه جافی است. ازآنجاکه زبان کردی از خانواده زبانهای ایرانی است، همانند زبان فارسی، زبانی فعلپایان است. جملههای فعلپایان در زبان کردی جملههای بینشان به شمار میروند؛ اما در زبان گفتاری تمایل بیشتری به تولید جملههای نشاندار و پسایندسازی برخی از سازهها مشاهده میشود. در این پژوهش باتکیهبر پیکرة گفتاری زبان کردی برگرفته از مجموعه قصههای فولکلور (احمدی، 1399) و تحلیلی دادهبنیاد، عاملهای مؤثر و شناختهشدة پژوهشگران دیگر بر فرایند پسایندسازی در زبان کردی را بررسی کردیم و نشان دادیم که در این زبان سازههایی با ساخت نحوی گروه حرفاضافهای در نقش نحوی مفعول غیرمستقیم و قید مکان با ساخت اطلاعی نو در زبان گفتاری در جایگاه پس از فعل قرار میگیرند و پسایند میشوند. درباره سازه مسند نیز نوع فعل ربطی از عوامل مؤثر بر پسایندشدگی این سازه است. سازههای مفعول مستقیم، فاعل، قید مقدار و قید کیفیت بهجز در مواردی محدود که میتوان آنها را نادیده گرفت، از این اصل پیروی نمیکنند. دو عامل وزن دستوری و معرفگی نیز نقشی مؤثر بر این فرایند در زبان کردی ندارند.
