فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر زبان در جامعه‌های دو یا چندزبانه دغدغه‌ای جهانی است. در شهر دو یا چندزبانة کرمانشاه نیز گرایش قوی برای به‌حاشیه‌راندن زبان مادری درمیانِ خانواده‌ها مشاهده می‌شود. هدف اصلی در این پژوهشِ توصیفی-تحلیلی، بررسی تأثیر سن بر تغییر زبان گویشوران کردی کرماشانی در شهر کرمانشاه است. فرضیة پژوهش این است که بین سن مخاطبان و حفظ زبان رابطه‌ای مستقیم وجود دارد؛ یعنی نوجوانان به‌سرعت درحالِ تغییر زبان کردی به فارسی هستند. برای انجام پژوهش حاضر، 384 آزمودنی (مرد و زن از 3 گروه سنی زیر 20 سال، 20 تا 50 سال و 50 سال به بالا) به‌صورت تصادفی ساده برگزیده شدند تا به پرسش‌نامه پاسخ دهند. چارچوب نظری پژوهش، شیوة تحلیل حوزه‌ای فیشمن (1966) است. داده‌ها از حوزه‌های مختلف زبانی (خانواده، کوچه و بازار، اداره، مدرسه، مذهب و هنر و سرگرمی) گردآوری و با نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که کاربرد زبان کردی در حوزة خانواده حتی کمتر از حوزه‌های اداری و کوچه و بازار است. همچنین میزان یادگیری این زبان در خانواده‌های کرمانشاهی به‌‌عنوان زبان اول از 5/82 درصد در مخاطبان بالای 50 سال به 28 درصد در افراد زیر 20 سال کاهش یافته است. درمقابل، فراگیری فارسی به‌منزلة زبان اول در مقایسه با دو گروه سنی بالاتر به‌یکباره حدود 10 برابر افزایش یافته است. یافته‌ها بیانگر شتاب در فرایند تغییر زبان در نوجوانان کرمانشاه است.