واکاوی بازخوردهای معنایی و خوانشی فارسی‌نویسی جای‌نام‌های کردی: مطالعۀ موردی برخی جای‌نام‌های استان کرمانشاه

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22126/jlw.2024.10425.1756
چکیده

پژوهش پیشِ‌رو مطالعه‌ای موردی است که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. در این پژوهش تلاش شده است با مطالعۀ برخی جای‌نام‌های کردی در استان کرمانشاه -باتوجه‌به معنا و خوانش آن‌ها درمیانِ گویشوران کُرد- بازخوردهای معنایی و خوانشی فارسی‌نویسی در این جای‌نام‌ها و احتمال آسیب‌رساندن فارسی‌نویسی به آن‌ها بررسی شود. یافته‌‌های این پژوهش نشان داد که فارسی‌نویسیِ جای‌نام‌های کردی استان کرمانشاه چهار بازخورد معنایی و خوانشی دارد: الف) دگرگونی معنایی و خوانشی جای‌نام‌ها؛ ب) بی‌معناشدن و ازبین‌رفتن خوانش کردی جای‌نام‌ها؛ ج) ثبات معنایی جای‌نام‌ها با معادل‌نویسی فارسی و ازمیان‌رفتن خوانش کردی آن‌ها؛ د) حفظ تقریبی خوانش کردی جای‌نام‌ها و انتقال‌نیافتن معنای آن‌ها به غیرکردزبانان. بیشتر این بازخوردها که بازخوردهای یک تا سه را شامل می‌شوند، حاصل فارسی‌نویسی واژه‎ها برپایۀ ریشه‌شناسی عامیانه یا همان ریشه‌شناسی برپایۀ حدس و گمان است. باتوجه‌به یافته‌های یادشده، در این پژوهش مشخص شد که فارسی‌نویسی جای‌نام‌های کردی در استان کرمانشاه، به اصالت خوانش و معنای آن‌ها آسیبی جدی رسانده است.