فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش پیشِ‌رو با رویکردی ساخت‌بنیاد در چارچوب نظریة ساخت‌واژة ساختی، معادل‌های فارسی برگزیدة فرهنگستان سوم دربرابر اصطلاحات انگلیسی در حوزة پسوند بررسی شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی الگوهای واژه‌سازی را برپایة طرح‌واره‌های ساختی-معنایی تبیین کرده است. هدفی که در این نوشتار دنبال می‌شود شناخت زوایای پنهان و آشکار ساخت‌واژه در واژه‌سازی زبان علم است. داده‌های پژوهش از 17 دفتر فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌صورت تمام‌شماری (51200 واژه) گردآوری شده است. براساس یافته‌ها، درمیانِ 51200 واژة مصوب، تعداد 8995 واژه با روش پسوندافزایی ساخته ‌شده‌اند. فرهنگستان سوم با افزودن تعداد 11 پسوند و 156 پسوندواره (اسمی و فعلی)، تعداد 192 پسوند و پسوندوارة فعّال و نیمه‌فعّال را در ساخت‌واژه‌های مصوب فرهنگستان سوم به کار گرفته ‌است که این شمار برای ساخت واژه‌های علمی بسنده نیست و فرهنگستان سوم برای رفع نیاز زبان علم، برخی پسوندهای موجود را به‌لحاظ ساختاری و معنایی گسترش داده است. باوجودِ تلاش درخور ستایش فرهنگستان سوم می‌توان به وجود چندگانگی اشتقاق‌های پسوندی، ناهمگونی معنایی–ساختاری برخی پسوندهای فارسی دربرابر پسوندهای انگلیسی و مغایرت با برخی اصول و ضوابط واژه‌گزینی نیز اشاره کرد.