ارزیابی شاخص‌های تنش خشکی در کم آبیاری قطره‌ای کلزا

نویسندگان

1 محقق، بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2019.271946.668076
چکیده

به منظور بررسی و ارزیابی شاخص­های تنش خشکی در روش آبیاری قطره­ای نواری بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، عملکرد روغن، درصد روغن دانه و کارآیی مصرف آب دانه، آزمایشی در دو سال زراعی 90-1389 و 91-1390 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان اجرا گردید. آزمایش به صـورت کرت‌های یک‌بار خـــــرد شده در قالب بلـوک­های کامل تصادفی با 4 تکــرار اجرا شد. فاکتور اصلی شامل مقدار آب در آبیاری قطره­ای نواری در چهار سطح 50، 75، 100 و 125 درصد نیاز آبی و فاکتور فرعی شامل رقم در دو سطح هیبرید Hyola 401 و رقم RGS003 بود. مقایسه میانگین عملکرد دانه در اثرات متقابل آبیاری و رقم نشان داد تیمار 100 درصد نیاز آبی و رقم Hyola 401 با عملکرد 2/3161 کیلوگرم در هکتار به دلیل مصرف کم­تر آب نسبت به تیمار 125 درصد نیاز آبی، برترین تیمار بود. میانگین آب مصرفی در دو سال اجرای آزمایش در تیمارهای 50، 75، 100 و 125 درصد نیاز آبی به ترتیب معادل 8/1958، 1/2938، 6/3902 و 9/4896 مترمکعب در هکتار بود. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد با افزایش وزن هزار دانه، عملکرد دانه و روغن دانه افزایش و کارایی مصرف آب دانه کاهش می­یابد. به دلیل کم بودن مقادیر شاخص­های SSI و TOL در هیبرید Hyola 401 نسبت به رقم RGS003 و نیز بیش­تر بودن مقادیر شاخص­های STI، MP و GMP در هیبرید فوق نسبت به رقم مزبور می‌توان هیبرید Hyola 401 را از نظر تنش خشکی به عنوان تیمار برتر معرفی نمود. یکسان بودن روند تغییرات شاخص­های STI، MP و GMP در تیمارهای تنش 50 و 75 درصد نیاز آبی موجب شد تا این شاخص­ها قابلیت انتخاب معرفی تیمار مقاوم به تنش خشکی را به خود اختصاص دهند.

کلیدواژه‌ها