فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابن ­یمین فریومدی از شاعران نیمه دوم قرن هفتم و نیمه اول قرن هشتم است. او از سرایندگان دوره مغول به‌شمار می­رود. عصر مغول دوره­ای سراسر آشوب در تاریخ ایران محسوب می­شود. محل زندگی شاعر از مراکز پرآشوب بوده­ است که در آن بر اثر وحشی­گری­های این قوم خون‌خوار، اخلاق اجتماعی و پایه ­های فکری و فرهنگ مردم رو به انحطاط و اضمحلال می­گذارد. در این ایام، آشفتگی­ های سیاسی و اجتماعی و سقوط اخلاق اجتماعی و ارزش­های انسانی سبب ایجاد روحیه تسلیم و جبرگرایی در میان عامه مردم جامعه می­ شود. آشفتگی­ های کلام شاعر که منبعث از آشفتگی­ های اجتماع است، موجب شده تأثیر جهان­ بینی شاعر بر زبان او بیشتر از تأثیر زبان شاعر بر جهان­ بینی او باشد. تناقض ­گویی­های او در بیان نکات اخلاقی به‌وضوح در قطعاتش قابل مشاهده­ است و همین نکته او را شاعری بین مرز خوبی و بدی نگه می­ دارد. اگرچه ابن ­یمین به سبب سرایش قطعات اخلاقی و پندآموز شهرت فراوان یافته ­است و تاکنون پژوهشگران بیشتر این جنبه دیوان او را مورد مطالعه و پژوهش قرار داده‌اند، اما نگارنده در این تحقیق با استناد به دیگر اشعارش به دنبال این نکته است که او در برخی موارد شاعری اخلاق ­مدار نبوده ­است؛ بلکه در بسیاری از موارد با درخواست­های ناچیز و حقیرانه از دایرة اخلاق و آزادمنشی خارج شده­ است.