فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی شنیداری شعر که جمال‌شناسی شعر نامیده می‌شود، بزرگ‌ترین عامل سحرآمیز در شعر است که مخاطب را مسحور خود می‌سازد. در این پژوهش بررسی موسیقی شعر در غزل‌های کمال خجندی، یکی از شاعران قرن هشتم مورد ارزیابی قرار گرفته و ارزش‌های موسیقایی شعر او از زاویه‌های مختلف به شیوة توصیفی‌– تحلیلی پردازش شده است. کمال خجندی در موسیقی بیرونی مانند حافظ، بحرها و زحافات معروف و پرکاربرد در شعر فارسی را به کار گرفته و بیشتر از وزن جویباری، شفاف، نرم و وزن بلند استفاده کرده و از ضربی‌شدن شعر و وزن دوری یا متناوب و تکرارپذیر، استقبال زیادی نکرده است. 64 درصد از غزل‌های کمال ردیف دارند. 39 درصد از غزل‌های این شاعر در وزن‌های مختلف بحر رمل سروده شده است. در موسیقی کناری از قافیه‌ و ردیف‌های مناسب و دل‌‌پذیر بهره گرفته و واژه‌های قافیه و ردیف در شعرهای این شاعر، بیشتر به هجای کشیده ختم ‌شده و امکان کشش موسیقی کلام و زیباتر‌کردن آن را فراهم ‌ساخته است. در موسیقی درونی نیز با استفاده از آرایه‌های بدیع لفظی به شکل دل‌انگیزی، موسیقی شنیداری درونی را آشکار نموده است. کمال در مواردی بیت یا مصرعی از شعر سعدی و حافظ را تضمین کرده است. سبک شخصی کمال هم پیوندی با حافظ و هم پیوندی با سعدی دارد. موسیقی شنیداری در غزل‌های کمال در زوایای گوناگون از زیبایی‌‌هایی برخوردار است.