طبقهبندی و تبیین واژگان و اصطلاحات مالی و مالیاتی در بوستان سعدی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22126/ltip.2023.9708.1203چکیده
اغلب شاعران و نویسندگان با توجه به ارتباط گسترده با دربار پادشاهان و حُکام محلی، در آثار خود با بسامد بیشتر یا کمتر، به طرق مختلف به مدح و تعریف آنان می پرداختند و با توجه به میزان یادکردشان، حقوق و مستمری یا وجه نقد، دارایی و... دریافت میکرده اند؛ ازاینرو مسائل مالی بهصورت شخصی برای شاعران و نویسندگان مهم بوده است. از سویی دیگر برای ادارۀ هر کشوری، همواره یکی از مهمترین منابع درآمدی، وضع و جمعآوری مالیات و بهکارگیری منابع حاصلشده در کشورداری بوده است؛ لذا نظامهای مالیاتی اهمیت قابل ملاحظهای یافته و بهعنوان یک موضوع اجتماعی نقش اساسی در زندگی مردم داشته است. صرفنظر از اینکه شاعر یا نویسنده را حکومتی یا مردمی بدانیم، شعر و نوشتهشان در بسیاری از موارد متأثر از وضعیت جامعه و اجتماع بوده و میتوان استنباط کرد که قاعدتاً واژگان و اصطلاحات مالی و مالیاتی در اشعار و نوشتۀ آنان، نمود پررنگی داشته و هر شاعر و نویسندهای با توجه به دانش و تجربه، به سبک و سیاق خود این واژگان و اصطلاحات را بهکار گرفته است. با جستوجو در بوستان سعدی مشاهده شد که 84 واژۀ مالی و مالیاتی بهصورت مجرد و 61 ترکیب ساخته شده از این واژگان، مورد استفاده قرار گرفته که بسامد قابل ملاحظهای است. همچنین بسیاری از این واژگان و ترکیبها، بهسهولت و تعداد کمی از آنها با مداقۀ بیشتر، بر اساس معیارهای مالی و مالیاتی در گروههای جداگانۀ تخصصی طبقه بندی شد.
