گویشسنجی گونههای زبانی رایج در حدِّفاصل جنوب استان همدان تا شمال استان خوزستان: با استفاده از رویکرد فاصلۀ لونشتاین
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکدۀ علومانسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکدۀ علومانسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دکتری زبانشناسی همگانی، گروه زبانشناسی، دانشکدۀ علومانسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکدۀ علومانسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22126/jlw.2022.7776.1639چکیده
گویشسنجی، رویکردی رایانشی، کمّی و آماری است که در آن تفاوتهای زبانی در گسترۀ جغرافیایی معیّن، با استفاده از روشهای مشخص بررسی میشود. در پژوهش پیشِرو، فاصلۀ زبانی گونههای رایج در حدِّفاصل جنوب استان همدان تا شمال استان خوزستان و نحوۀ توزیع منطقهای آنها با استفاده از رویکردی نوین در گویشسنجی بررسی شده است. این گونههای زبانی عمدتاً لکی و لری هستند. این پژوهش به روش کتابخانهای و میدانی انجام شده است. بنابراین، برای انجام آن، فاصلۀ زبانی معادل 100 واژه در 80 جایگاه با استفاده از فاصلۀ لونشتاین در بستۀ نرمافزاری Rug/L04 سنجش و اندازهگیری شده است. بروندادهای حاصل از تحلیل فاصلههای زبانی بهصورت نقشهها و نمودارهای قابلِتفسیر و تحلیلهای آماری ارائه میگردد. عمدهترین دستاوردهای این پژوهش عبارتاند از: 1. خوشهبندی گونههای زبانی؛ 2. نحوۀ توزیع زبانی-جغرافیایی آنها در طول پیوستار زبانی. بررسی تفاوتهای آوایی-واژگانی میان دادههای زبانی گردآوریشده نیز ماهیت پیوستاریبودن این گونههای زبانی را تأیید میکند. ازاینرو، در یک سر پیوستار، گونههای زبانی لکی و لُری لرستانی و در سر دیگر آن گونههای زبانی لُری بختیاری واقع شدهاند.
