فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، نقش آشنایی اجتماعی در روابط درون‌گروهی، الگوی فاصله‌گذاری، و کارایی رفتاری دو کنه شکارگرAmblyseius swirskii Athias- Henriot و Neoseiulus californicus McGregor بررسی شد. هر دو گونه روی گیاه لوبیا و با استفاده از کنه تارتن دولکه‌ای  (Tetranychus urticae Koch) به‌عنوان طعمه پرورش یافتند. آزمایش‌ها در شرایط کنترل‌شده انجام شدند. در آزمون نخست، اثر آشنایی در مراحل نابالغ  N. californicusبر رفتار درون‌گروهی مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از هم­سن­سازی، هر گروه از سه Trio شامل دو پوره سن اول و یک لارو تشکیل شد که باهم آشنا و با Trio دیگر نا آشنا بودند و به منظور تشخیص رنگ­آمیزی شدند. تجزیه داده­ها در آزمون F در نرم­افزار SPSS25 نشان داد که آشنایی منجر به کاهش معنی‌دار فاصله بین افراد آشنا در مقایسه با افراد ناآشنا می‌شود و این تفاوت در بازه‌های زمانی ۵، ۳۵ و ۱۲۰ دقیقه حفظ شد. همچنین، در پوره‌های سن یک، فاصله بین افراد آشنا در طول زمان به‌طور پیوسته کاهش یافت، در حالی که در لاروها به دلیل تحرک پایین تفاوتی مشاهده نشد. در آزمون دوم، اثر آشنایی بر فاصله جفتی افراد، پراکنش پوسته‌های ریخته‌شده، میزان شکارگری و اندازه بدن در دو گونه شکارگر ارزیابی شد. فاصله بین افراد و پوسته‌ها در تمام مراحل رشدی در گروه‌های آشنا به‌طور معنی‌داری کمتر از ناآشناها بود، که بیانگر تمایل بیشتر به تجمع و تشکیل گروه است. همچنین، میزان شکارگری از تخم‌های T. urticae در گروه‌های آشنا در هر دو گونه افزایش معنی‌داری نشان داد. در مقایسه میانگین طول صفحه پشتی، تنها در A. swirskii تفاوت معنی‌داری مشاهده شد، به‌طوری‌که میانگین طول صفحه پشتی در افراد آشنا بیشتر از افراد ناآشنا بود. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که آشنایی اجتماعی یکی از عوامل کلیدی در بهینه‌سازی تعاملات گروهی، کاهش فاصله فضایی، و افزایش کارایی تغذیه در کنه‌های شکارگر است. این پدیده می‌تواند از طریق کاهش هزینه‌های رفتاری و انرژی مصرفی در تعاملات درون‌گونه‌ای، به بهبود موفقیت بقا، رشد و شکارگری منجر شود. درک بهتر از نقش آشنایی در رفتارهای اجتماعی کنه‌های شکارگر می‌تواند در بهینه‌سازی برنامه‌های پرورش انبوه و استفاده مؤثرتر از آن‌ها در سامانه‌های کنترل زیستی کاربرد داشته باشد.