فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور بررسی تنوع زیستی و فراوانی گونه های ملخ­های شاخک کوتاه خانواده Acrididae، نمونه برداری­های منظمی طی فصل­های تابستان و پاییز در دو سال پیاپی 1401-1400 از دو دامنه شمالی و جنوبی رشته­کوه جغتای واقع در استان خراسان رضوی صورت گرفت. در هر دامنه، شمالی و جنوبی رشته کوه جغتای، دو ایستگاه ( یک ایستگاه در ارتفاع 1500 متر و یک ایستگاه در ارتفاع 900 متر) انتخاب شد. نمونه­برداری­ها با استفاده از تورحشره­گیری از چهار ایستگاه مشخص شده بر روی دو ترانسکت ( یک ترانسکت در دامنه شمالی و یک ترانسکت در دامنه جنوبی) انجام شد.  نمونه­ها در لوله فالکون­های حاوی الکل 75 درصد به آزمایشگاه منتقل و سپس اتاله شدند. پس از شناسایی ملخ­ها با کلیدهای شناسایی معتبر، تنوع­زیستی گونه­ها با شاخص­های تنوع شانون- واینر، غنای مارگالف و یکنواختی پیلو محاسبه و آنالیزها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. برای بررسی معنا داری از تست t استفاده شد. درمجموع در این پژوهش 19 گونه ملخ شاخک کوتاه جمع‌آوری و مورد بررسی قرار گرفت. مقدار شاخص شانون-واینر بین دو دامنه رشته­کوه اختلاف معنی‌داری را نشان نداد ) 2/0= (p-value. در مقایسه ارتفاع‌های مختلف، بیشترین تنوع شانون- واینر در ارتفاع  1500 متری در هر دو دامنه شمالی و جنوبی مشاهده شد. شاخص مارگالف در دامنه جنوبی (66/2) بیشتر از دامنه شمالی (21/2) بود؛ ولی شاخص یکنواختی پیلو در دامنه شمالی (98/0) بیشتر از دامنه جنوبی (8/0) بود. در مقایسه ارتفاع های مختلف، بیشترین غنای گونه­ای در ارتفاع 1500 متری (83/1) و بیشترین یکنواختی در ارتفاع 900 متری دامنه شمالی (9/0) و ارتفاع 1500 متری دامنه جنوبی (8/0) مشاهده شد. پژوهش حاضر، وجود تفاوت در شاخص های تنوع زیستی مرتبط با ویژگی‌های زیست‌محیطی دامنه‌ها و ارتفاع های مختلف را نشان می دهد که می‌توان از نتایج حاضر، برای پایش اکوسیستم‌ها و برنامه‌ریزی مدیریت حفاظتی ملخ‌ها در منطقه مورد بررسی، استفاده کرد.