فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش پیش‌رو به بررسی تعدادی از فرایندهای واجی در گونۀ سنندجی از کُردی سورانی در چارچوب واج‌شناسی نوایی می‌پردازد. واج‌شناسی نوایی به‌عنوان یکی از نظریه‌های مطرح و بسیار کاربردی در این حوزه، ابزاری را فراهم کرده است که به‌وسیلۀ آن می‌توان دامنۀ اعمال هر قاعدۀ واجی را در قالب هفت سازۀ نوایی تعریف نمود. نکتۀ تأمل‌برانگیز درخصوص این نظریه، ارتباط آن با حوزه‌های دستور، صرف و گفتمان است. در این نوشتار سعی شده است تا با بررسی تعدادی از قواعد واجی، در هریک از سطوح هفت‌گانۀ نوایی، لزوم وجود این سازه‌ها در گویش سنندجی از زبان کردی، اثبات گردد. درنهایت، با بررسی قواعد واجی در سطوح مختلف مشخص گردید که در زبان موردِبررسی، اعمال قواعد واجی، بسیار وابسته به اطلاعات نحوی هستند و در اکثر موارد مقولۀ واژگانی کلمۀ موردنظر، کاملاً بر اعمال قاعده تأثیرگذار است؛ به‌طوری‌که در واژه‌های هم‌نامی که مقولۀ واژگانی‌شان با یکدیگر متفاوت است و در یک محیط آوایی مشابه قرار می‌گیرند، قاعده به‌صورت متفاوتی عمل می‌کند. به این معنی که در برخی موارد شاهد اعمال قاعده در یکی از آن مقوله‌های واژگانی هستیم؛ درحالی‌که در مقولۀ دیگر قاعده اعمال نمی‌شود.