تأثیر انگیزه در تحقق عنوان جرم در فقه امامیه

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)

2 فارغ التحصیل دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه ارومیه

doi
10.30497/fiqh.2014.1976
چکیده

عناصر تشکیل دهنده جرم نزد مشهور حقوق ‌دانان، سه رکن قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها، رکن مادی جرم و رکن معنوی جرم است. در حقوق جزا، بزه با موجود شدن سه رکن مذکور متحقق ‌شده و بزهکار مستحق مجازات می‌شود. اما غیر از سه اصل بالا، عنوان دیگری نیز مطرح است که ممکن است به تنهایی و یا با ترکیب شدن با رکن معنوی جرم در تحقق بزه نقش مهمی ایفا کند و از ارکان بزه محسوب شود.این عنوان، «انگیزه مجرم» در ارتکاب عمل ناقض قانون جزا است. جایگاه انگیزه در میان ارکان تشکیل دهنده جرم یکی از مسائلی است که از دیرباز توجه جرم‌شناسان و حقوق‌دانان جزا را به خود جلب کرده است. در این پژوهه برآنیم تا اثر انگیزه را در تحقق بزه در حقوق جزای امامیه واکاوی کنیم، لذا بدین منظور ابتدا ارکان بزه را در فقه جزای امامیه بررسی و سپس به جایگاه انگیزه در میان آنها می‌پردازیم.