نقش عناصر مادینه در زندگی زرتشت بر اساس روایت زراتشتنامه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
doi
10.22126/ltip.2022.2446چکیده
زراتشتنامه یکی از آثار قرن هفتم هجری است که به زندگی زرتشت و حوادث پیش و پس از تولد او میپردازد. در این منظومه، به توطئههای دشمنان زرتشت برای نابودی او در دوران کودکی و نقشی که مادرش در محافظت از وی دارد، اشاره میشود. نگارنده در این جستار بر آن است که با روش توصیفیـتحلیلی به مطالعۀ نقش عناصر مادینه در زندگی زرتشت بر اساس روایت زراتشتنامه بپردازد. با اندک توجهی به این رویدادها درمییابیم که علاوه بر مادر زرتشت، بسیاری از عناصر و حیوانات مادینه نیز در سرنوشت او، نقش حمایتگر و محافظ دارند. از جملۀ این موارد میتوان به ماده گاو، مادیان، ماده گرگ، میش و نقش آب (گذر از آب و غوطه خوردن در رود وهدائیتی) اشاره کرد. نقش فعال مادر زرتشت و حیوانات و عناصر مادینه در مراقبت و حفظ زرتشت از خطرات، علاوه بر منظومۀ زراتشتنامه در بسیاری دیگر از آثار زرتشتی نیز تکرار شده که این موضوع میتواند در ارتباط با مفهوم نمادین این نیروهای مادینه با مفهوم برکت باشد. با توجه به اینکه اقوام هند و اروپایی، اقوامی پدرتبار و مردسالار هستند، نقش عناصر مادینه در سرنوشت زرتشت، میتواند بازمانده و یادگاری از عقاید ایرانیان قبل از ورود آریاییان به ایران باشد که این اقوام به گواهی تاریخ، اقوامی مادرتبار و زن سرور بودهاند. جایگاه فعال زن در این منظومه، نشان از باور فرهنگی عمیق و ریشهداری است که به هزارههای قبل از ورود آریاییان به ایران بازمیگردد.
