فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بلاست، با عامل Pyricularia oryzae از بیماری‌های مهم برنج است که سالانه موجب کاهش عملکرد محصول می‌شود. یکی از شیوه های کنترل بیماری، استفاده از قارچکش­ها است که خطراتی برای انسان و محیط‌ زیست دارد. از این ‌رو، استفاده از القا‌کننده‌های مقاومت سازگار با محیط زیست، نظیر فسفیت، می‌تواند مصرف سموم شیمیایی را کاهش دهد و از طریق مقاومت القایی باعث افزایش مقاومت در گیاه ­شود. در این پژوهش، اثر محرک دفاعی فسفیت پتاسیم بر کاهش بیماری بلاست و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نمونه‌های برگی از گیاهچه‌‌های تیمار شده با فسفیت پتاسیم و شاهد در زمان‌های صفر، 48، 96 و 144 ساعت پس از مایه‌زنی بیمارگر تهیه شدند. در این بررسی، فسفیت پتاسیم منجر به کاهش معنی‌دار شدت بیماری تا 48 درصد گردید. همچنین، فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانی در گیاهان تیمارشده نسبت به گیاهان شاهد در همه بازه‌های زمانی بیشتر بود. بیشترین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز ( protein1-U mg 69/4)، 48 ساعت پس از مایه زنی با بیمارگر و کمترین میزان فعالیت آن در گیاهان شاهد ( protein1-U mg 62/1) و در روز ششم مشاهده شد. بیشترین فعالیت آنزیم‌های پرکسیداز ( protein1-U mg 277/62) و سوپراکسیددیسموتاز ( protein1-U mg 17/246)، به‌ترتیب با 38/1 و 30/1 برابر افزایش نسبت به شاهد، در 144 ساعت بعد از مایه‌زنی بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیش تیمار فسفیت پتاسیم می‌تواند با القای فعالیت آنزیم‌های مرتبط با دفاع، موجب افزایش مقاومت گیاهچه‌های برنج ‌شود و جهت مدیریت بیماری بلاست موثر به‌نظر می‌رسد.