فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و شوری از مهمترین تنش‌های زنده و غیرزنده در باغ‌های پسته محسوب می‌شود که می‌توانند خسارت اقتصادی قابل توجهی را به همراه داشته باشد. همزیستی قارچ‌ریشه‌های آربوسکولار می‌تواند موجب افزایش تحمل گیاهان به شوری و عوامل بیماریزا گردد. در تحقیق حاضر، تأثیر مایه‌زنی مخلوط سه گونه قارچ‌ریشه آربوسکولار Claroideoglomus etunicatum،Funneliformis mosseae ، Rhizophagus irregularis بر بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و طوقه، ویژگی‌های رشدی و بیوشیمیایی نهال‌های پسته احمدآقایی در چهار سطح شوری صفر، 1200، 2400 و 3600 میلی‌گرم کلریدسدیم در کیلوگرم خاک بررسی شد. در بالاترین سطح شوری، مایه‌زنی قارچ‌ریشه‌های آربوسکولار توانست وزن خشک اندام هوایی، ریشه، سطح برگ، ارتفاع، غلظت کلروفیل، پرولین و قندهای محلول را به‌طور معنی‌داری به میزان 7/56، 1/94، 25، 11، 9/152، 5/188 و 1/99 درصد در مقایسه با گیاهان مایه‌زنی شده با بیمارگر افزایش دهد. گرچه شوری موجب افزایش معنی‌دار کلنیزاسیون بیمارگر در ریشه و مرگ ‌و ‌میر نهال‌های پسته گردید اما در حضور قارچ‌ریشه‌های آربوسکولار، این دو ویژگی در کلیه سطوح شوری به‌طور معنی‌داری کاهش یافت به‌طوری که در بالاترین سطح شوری، درصد کلنیزاسیون بیمارگر در ریشه از 8/86 به 9/67 درصد و مرگ‌ و ‌میر نهال‌ها از 8/93 به 8/68 درصد رسید. در مجموع، نتایج این تحقیق نشان داد که مایه‌زنی قارچ‌ریشه‌های آربوسکولار در ریشه نهال‌های پسته با بهبود ویژگی‌های رشدی و بیوشیمیایی و کاهش کلنیزاسیون بیمارگر در ریشه، می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در کاهش اثرات مخرب شوری و افزایش تحمل نهال‌های پسته به پوسیدگی آرمیلاریایی باشد.