فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نماتدهای انگل گیاهی به دلیل تعامل با گیاهان و تاثیر اقتصادی بر محصولات مختلف از مهمترین گروههای نماتدی محسوب میشوند. مطالعات فون نقش مهمی در شناسایی دقیق گونه ها ایفا می کند و پایه و اساس استراتژی های مدیریت کنترل موثر را تشکیل می دهد. برای بررسی نماتدهای انگل گیاهی در شهرستان دماوند (استان تهران)، 184 نمونه خاک از ریزوسفر محصولات مختلف باغات و مزارع طی سالهای 1401-1402 جمع‌آوری شد. نماتدها استخراج، تثبیت و بر روی اسلایدهای میکروسکوپی دائمی برای تجزیه و تحلیل ریخت‌شناسی و ریخت‌سنجی ایجاد و مورد بررسی قرار گرفتند. در مجموع 49 گونه متعلق به 23 جنس از فوق بالاخانواده Tylenchomorpha شناسایی شد. نماتدهای شناسایی شده متعلق به هشت خانواده شامل Anguinidae، Aphelenchoididae، Criconematidae، Dolichodoridae، Hoplolaimidae، Pratylenchidae، Tylenchidae و Tylenchulidae بودند. در میان این خانواده‌ها، Tylenchidae با فراوانی 1/17٪، گسترده‌ترین خانواده بود که با وجود فراوانی بالای آنها، این نماتدها از لحاظ خسارت اقتصادی اهمیت چندانی ندارند. در بین نماتدهای انگل گیاهی مهم، شایع ترین گونه‌ها در منطقه دماوند Helicotylenchus vulgaris (6 درصد) و Pratylenchus neglectus (4/5 درصد) بودند. از بین گونه‌های شناسایی شده، Rotylenchus elegans و Paratylenchus aciculus برای اولین بار در ایران گزارش شده‌اند که در این مطالعه توصیف ریخت شناسی آنها ارائه شده است. شناسایی گونه‌های نماتدهای انگل گیاهی در منطقه دماوند، اطلاعات پایه و ارزشمندی برای درک پراکنش آن‌ها و تدوین راهکارهای مدیریتی مؤثر فراهم می‌کند.