تعامل Bacillus velezensis و Trichoderma harzianum برای کنترل پژمردگی فوزاریومی سیب‌زمینی ناشی از Fusarium oxysporum f. sp. tuberosi

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijpps.2025.402124.1007092
چکیده

امروزه کنترل بیولوژیک بیماری پژمردگی فوزاریومی سیب‌زمینی ناشی از قارچ Fusarium oxysporum f. sp. tuberosi بسیار حائز اهمیت است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تعامل باکتری Bacillus velezensis UTB96  و قارچTrichoderma harzianum T22  برای کنترل پژمردگی فوزاریومی سیب‌زمینی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه، در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد که در شرایط آزمایشگاهی میزان مهار رشد قارچ عامل بیماری در تیمار ترکیبی B. velezensis UTB96 + T. harzianum T22 به 73/77 درصد رسید، درحالی که در تیمارهای انفرادی، B. velezensis UTB96 و T. harzianum T22 به ترتیب به میزان 12/40 و 12/70 درصد توانستند باعث مهار رشد قارچ شوند. در شرایط گلخانه نیز کارایی استفاده همزمان این دو میکروارگانیسم بهتر از تیمارهای انفرادی بود به‌طوری که ترکیبB. velezensis UTB96 + T. harzianum T22 توانست بیماری پژمردگی فوزاریومی سیب‌زمینی را به میزان 75/76 درصد کنترل کند و باعث افزایش ارتفاع بوته، وزن تر و خشک اندام‌های مختلف گیاه سیب‌زمینی شود.  در صورتی که B. velezensis UTB96 به تنهایی 3/62 درصد و T. harzianum T22 به تنهایی 5/57 درصد توانستند باعث مهار بیماری شوند. بنابراین، همان‌طور که جدایه‌های B. velezensis UTB96 و T. harzianum T22 به تنهایی قادر به کنترل نسبی بیماری می‌باشند؛ این پژوهش نشان داد که کاربرد ترکیبی قارچ T. harzianum و باکتری B. velezensis، تاثیر بهتری در کنترل بیماری پژمردگی فوزاریومی سیب‌زمینی داشت.