فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حروف اضافه مکانی، از مهم‌ترین و پرکاربردترین کلمات نقش‌نمای هر زبانی هستند که نقش مهمی در بازنمایی مفاهیم ذهنی انسان در زبان دارند. اساساً حروف اضافة مکانی از نخستین کلمات نقش‌نمایی هستند که کودکان در روند فراگیری زبان اوّل دست به تولید آن می‌زنند و این خود از مهم‌ترین دلایل لزوم بررسی شناختی این حروف است. هدف از پژوهش پیش ‌رو، بررسی چندمعنایی حرف اضافه مکانی «بین» در زبان فارسی است. برای تبیین این چندمعنایی، از اصول مکتب زبان‌شناسی شناختی و دو نظریه چندمعنایی اصولی تایلر و ایوانز (2001) و طرح‌واره‌های تصوری جانسون (1987) استفاده شده ‌است. داده‌های پژوهش، از نسخه دوم پیکره همشهری و دو فرهنگ دهخدا (1377) و معین (1386) گردآوری شده‌اند. نتایج پژوهش نشان‌دهنده این مطلب است که شبکة معنایی حرف اضافة «بین» دارای یک معنی پیش‌نمونة مکانی و چهار معنای حاشیه‌ای است. معنای پیش‌نمونه‌ای این حرف اضافه، مبین فضای میان دو چیز است و سایر معانی، به شکل شعاع‌هایی در اطراف آن قرار گرفته و از آن بسط یافته‌اند.