فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شته کاهو Nasonovia ribisnigri ، از مهم­ترین آفات کاهو است و Hippodamia variegata گونه‎ای با پراکنش جهانی است که در ایران روی این آفت فعالیت می‎کند. نمو، تولید­ مثل و جدول زندگی H. variegata  با تغذیه از شته کاهو در 3 دمای ثابت (20، 25 و 1±30 درجه سلسیوس) بررسی شد. یکصد تخم کفشدوزک هم­سن انتخاب و درون ظروف پتری نگه‎داری شدند. به محض تفریخ تخم­ها، لاروها به ظروف آزمایش منتقل و مرگ و میر مراحل نابالغ و طول دوره رشدی آنها ثبت گردید. بعداز ظهور بالغین، نر و ماده­های هم­سن جفت و به ظروف جدید انتقال داده شدند و بقاء و زاد­آوری روزانه تا زمان مرگ ثبت شد. نتایج نشان داد که افزایش دما سبب کاهش طول دوره رشدی پیش از بلوغ کفشدوزک از 38/22 روز (20 درجه) به 62/12 روز (30 درجه) گردید. طول دوره تخمریزی به‎ترتیب در 3 دمای ذکر شده 81/61، 06/50 و 41/35 روز بود و ماده­ها به­ طور میانگین 2/1102، 61/1253 و 86/587 تخم گذاشتند. کمترین درصد مرگ و میر (14%) در دمای 25 درجه ثبت گردید. بیشترین نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، بیشترین نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) و بیشترین نرخ خالص تولید مثل (R0) به­ترتیب 2143/0 ، 239/1 (روز-1) و 03/819 (نتاج) در دمای 25 درجه به‎دست آمد که این مقادیر اختلاف معنی‎داری با دمای 30 درجه سلسیوس نداشتند. کوتاه‎ترین طول دوره یک نسل جمعیت (T) نیز 44/25 (روز) در دمای 30 درجه مشاهده شد. به‎نظر می‎رسد که در دامنه دمایی 25 تا 1±30 درجه ، این کفشدوزک کارایی بیشتری برای کنترل بیولوژیک شته کاهو خواهد داشت.